ویتامین D

 

۷۶ درصد دانش‌آموزان دختر ایران کمبود ویتامین D دارند

در پی مشخص شدن نتایج پژوهشی که سال ۱۳۹۱ صورت گرفته و مشخص کرده است که ۷۶ درصد دختران دانش‌آموز در سراسر ایران دچار کمبود ویتامین د هستند، در برخی استان‌ها طرح توزیع قرص ویتامین د اجرا می‌‌شود.

 

خبرگزاری رسمی جمهوری اسلامی ایران، ایرنا پنج‌شنبه ۲۲ آبان (۱۳ نوامبر) از اجرای طرح "مکمل یاری با ویتامین د" در مدارس دخترانه جنوب خوزستان خبر داد.

معاون بهداشت دانشکده علوم پزشکی آبادان اعلام کرده که این طرح پس از مطالعه پژوهشی در وضعیت ریزمُغَذی‌های ایران (پورا دو) در سال ۱۳۹۱ و پس از آنکه مشخص شد که ۷۶ درصد دختران دانش آموز کشور مبتلا به کمبود ویتامین د هستند اجرا می‌شود.

شهرام ترحمی در گفت و گو با ایرنا اعلام کرد که بر اساس طرح مزبور، به مدت هشت ماه، ماهانه یک عدد قرص ویتامین د به دانش آموزان شهرستان‌های زیرپوشش خدمات بهداشتی درمانی دانشکده علوم پزشکی آبادان داده می شود.

به گفته وی این طرح از اواسط آبان‌ماه در تمام مدارس دخترانه مقطع متوسطه دوره اول و دوم توسط واحد بهبود تغذیه و با همکاری اداره‌های آموزش و پرورش شهرستان‌های تابعه اجرا شده است.

دختران کرمانشاه و ایلام هم در خطرند

هم‌زمان خبرگزاری دانشجویان ایران، ایسنا از اجرای همین طرح در دبیرستان‌های دخترانه کرمانشاه خبر داد.

به گفته کارشناس مسئول تغذیه مرکز بهداشت استان کرمانشاه در این طرح که از اوایل آبان‌ماه اجرایی شده، هر دانش‌آموز مقطع متوسطه تعداد ۹ عدد قرص ویتامین د دریافت می‌کند که باید ظرف مدت ۹ ماه آنها را استفاده کند.

هفته گذشته نیز خبرگزاری ایرنا خبر داد که ۷۵ درصد زنان استان ایلام دچار کمبود ویتامین د هستند. به گفته کارشناس بهداشت دانشگاه علوم پزشکی ایلام، به منظور پیشگیری و درمان مشکل کمبود ویتامین د در بین دانش آموزان، ماهانه یک عدد قرص ویتامین د در بین دختران دانش آموز این استان توزیع می‌شود.

فریده محمدزاده همچنین گفته قرار است در مدارس مناطقی که با کمبود این ویتامین مواجه‌اند، شیر غنی شده با ویتامین د توزیع شود.

به گزارش ایرنا، بر اساس اعلام آمار کارشناس مسئول شیر مدارس استان ایلام، دانش آموزان این استان جزو مناطق دوم از نظر کمبود ویتامین د هستند و میزان کمبود ویتامین د در آنان ۳۵ درصد است.

کمبود ویتامین د در دختران؛ پنج برابر پسران

بر اساس تحقیقی که یک گروه دانشگاهی در سال ۲۰۰۹ انجام داده‌اند، کمبود ویتامین د در میان دختران تهرانی ۶ / ۵۳ درصد و در میان پسران ۳ / ۱۱ درصد است.

این گروه با توجه به اینکه کمبود ویتامین د در دختران نزدیک به پنج برابر پسران است، کمبود جذب آفتاب در دختران را علت این امر دانسته است. پژوهشی که در سال ۲۰۱۱ در شهر اصفهان انجام گرفت نیز نتایج مشابهی داشت.

بر اساس این تحقیق، شیوع کمبود ویتامین د در میان جمعیت بزرگسال اصفهان ۹ / ۲۶ درصد است و این میزان در میان زنان به طور مشهودی بالاتر است. محققان این تحقیق نتیجه گرفته‌اند که این امر به دلیل محدودیت جذب آفتاب به خاطر قوانین مربوط به پوشش زنان است.

بالا بودن آمار بیماری ام اس در اصفهان که یکی از دلایل آن کمبود ویتامین د است نیز می‌تواند معلول همین امر باشد. آمار مبتلایان به ام اس در اصفهان در سال ۲۰۰۷ حدود سه نفر در هر ۱۰۰ هزار نفر بود ولی در سال ۲۰۱۱ به بیش از ۴۳ نفر رسیده است.

یکی دیگر از پیامدهای کمبود ویتامین د افسردگی است. اخیرا انجمن روانشناسی ایران اعلام کرد که شیوع افسردگی در زنان ایرانی سه تا چهار برابر مردان است.

هرچند افسردگی به عوامل متعدد فیزیولوژیک و روحی بستگی دارد اما کمبود ویتامین د که در زنان ایرانی بسیار بیشتر از مردان است می‌تواند یکی از دلایل آن باشد.

ویتامین د برخلاف ویتامین‎های دیگر از غذاها به دست نمی‎آید زیرا غذاها به طور طبیعی مقدار کمی ویتامین د دارند بلکه بخش عمده آن به وسیله بدن ساخته می‌شود. در واقع این ویتامین بر اثر تابش مستقیم نور آفتاب در پوست بدن ساخته می‌شود.

دو حکایت طبی

وقتی در هرات ، استخوان ران یکی از زنان حرم سلطان حسین بایقرا در رفته بود ، استاد زین العابدین شکسته بند را آوردند ...

پادشاه او را گفت که او را به جای می باید آورد ، بر وجهی که دست به وی نرسانی ( با این که طبیب محرم است ، اما پادشاه نمی خواست که دست نامحرم به ران کنیزک برسد و در عین حال می بایست معالجه هم بشود ، مشکل کار طبیب را تماشا کنید )

به هر حال وی تامل بسیار کرد و گفت : « گاوی را سه روز ترید دهند و آب نخورانند ، بعد از سه روز بالشی بر پشت گاو انداخته ، آن عورت را سوار کردند ، و پای او را به فوطه در زیر شکم آن گاو محکم بر بستند ، و طشتی در پیش گاو پر آب کرده نهادند ، گاو بنیاد آب خوردن کرد و شکم گاو برآمدن گرفت . بیکبار آواز طراقی برآمد و استخوان به جای خود قرار گرفت » .

در زد و خورد میان پهلوانان ، یکی از آنان هژده زخم کارد و خنجر خورد ، جراحان را خبر ساختند . میرزا ( سلطان حسین میرزا ) فرمود اگر این را علاج نمائید ، آنچه مراد شماست از خزانه انعام من شما را میسر است ، جراحان او را ملاحظه کردند. گفتند همه علاج دارد ، اما روده او پاره شده علاج آن متعذر است ، زیرا که آن را به سوزن نمی توان دوخت ، میرزا فرمود که استاد شیخ حسین جراح کجاست ؟ گفتند: شاها ، وی مریض است ، فرمود که تخت روانی بردند و او را آوردند . جراح فرمود که مورچه سوارک که آنرا مورچه سلیمان می گویند – یک چندی جمع ساختند ، لبهای پاره زخم روده را فراهم آورد ، دهن یک موری را به زخم رسانیدند ، آن مور نیش خود را به زخم فرو برد . فی الحال سر او را به مقراض از تن جدا کرد ، دیگری را در پهلوی وی داشت ، آن را نیز سر از تن جدا کرد ، همچنین دور زخم روده را به این نوع دوخت و در شکم او کرده زخم شکم را نیز دوخت و تربیت و رعایت کرده در عرض چهل روز ، پهلوان بر سر قدم آمد و صحت یافت .

(باستانی پاریزی ، مجله گوهر ، مقاله بیمار و بیمارداری )

لازم بذکر است که درمان جا انداختن استخوان ران با گاو لاغر را به ابن سینا هم نسبت داده اند .