اسهال خونی میکربی

عامل مولد این بیماری نوعی باکتری از دسته شیگلاها و یا نوعی آمیب میباشد این میکربها وسیله سبزیجات یا آبهای آلوده وارد بدن شده و چنانچه شخص آمادگی پذیرش داشته باشد یا اینکه مقدار میکرب وارد شده در بدن قابل ملاحظه باشد شخص به اسهال خونی مبتلا می گردد . علائم این بیماری عبارتند از :

1-     بیماری به طور ناگهانی شروع میشود.

2-     دفع مدفوع با درد و پیچش شکم همراه است.

3-     مدفوع با خون و بلغم و گاهی چرک همراه است.

4-     درجه حرارت بدن بیمار بیشتر از حالت طبیعی است یعنی بیمار تب دارد.

5-     کوفتگی و بیحالی زیاد و ناراحتی عمومی دارد.

6-     بی اشتهائی و سر درد و لرز و گاهی حالت اغماء و تشنج میشود.

7-     ضعف بیمار زیاد است و بدن بیمار با کم آبی مواجه میشود.

8-     اسهال خونی آمیبی مختصر تفاوتی با نوع شیگلاتی آن دارد اما اکثر علائم آنها مشابه است و علائم فوق مربوط به نوع شیگلائی اسهال خونی است و در نوع آمیبی حالت اغماء و تشنج خیلی ضعیفتر است و تشخیص این دو از یکدیگر با آزمایش مدفوع عملی میباشد.

عوامل ایجاد کننده اسهال خونی علاوه بر آمیب اسهال خونی و شیگلا عوامل دیگری مانند التهاب روده ها . سالمونلا. کامپیلو باکترا. و کولیت های انتی بیوتیکی می توانند سبب بروز اسهال خونی باشند.

درمان اسهال خونی

معمولا پزشکان ضمن بکار بردن داروهای ضد اسهال خونی و نرم کننده روده ها با عوارض این بیمار نیز مبارزه و مقابله مینماید مانند جلوگیری نمودن از کم شدن آب بدن و جلوگیری از شوکهای احتمالی و عوارض دیگر اما لازم به تذکر است که اسهال خونی بیماری خطرناکی نیست و از زمانهای قدیم عارض انسانها میشده  و اکثرا با تغییر برنامه غذائی مرتفع میگردیده است. پس از بهبود ظاهری این بیماری و قطع دفع خون و بلغ و غیره از بدن و ساکت شدن درد و پیچش شکم چون هنوز داخل روده ها زخم است عدم رعایت برنامه غذائی مخصوص اکثرا برای افراد مبتلا ناراحتی های مزمن گوارشی بر جای میگذارد که معالجه آن بیماریهای مزمن از مداوای بیماری اصلی بسیار مشکل تر است غذای بیمار در زمان بیماری باید حریره بادام با ماست شیرین و یا کته با ماست شیرین و مایعات سرد مزاج باشد و دوغ برای اینگونه افراد بسیار مفید است و به جای اب هر چه عطش دارند دوغ بخورند و برای معالجه زخمهای داخل روده از داروهای لعاب دار مانند بارهنگ و تخم ختمی و یا گل ختمی و یا ریشه انجبار و بهمن پیچ از هر کدام دو مثقال را جوشانده و دو لیوان آب ان را گرفته و ناشتا بخورند و این دارو را تا قطع کامل خون ادامه دهند و باید داروهای سرد مزاج و لعابدار مصرف گردد ضمنا روغن بادام شیرین و منجه و داروهای لعابدار برای اینگونه افراد مفید است . در مقابل داروهای قابض برای اینگونه بیماران مضر میباشد و پس از قطع خون و بلغم و درد روده ها باید دو سه روز غذاهای مایع زود هضم مصرف نمایند و پس از ان نیز تا مدتی از غذاهای نرم و سهل الهضم استفاده کنند حجم هر وعده غذا باید کم باشد اما دفعات مصرف آن باید زیادتر گردد غذاهائیکه برای این افراد زیان آور است عبارتند از: شیر . غذاهای سرخ کرده و پرچربی . غذاهای گرم مزاج مانند شیره و خرما و عسل و غیره و غذاهای پر حجم به علاوه عده ای از پزشکان معتقدند که مصرف آنتی بیوتیکها در این بیماری ضررش از نفعش بیشتر میباشد.                 

اسهال ساده

اسهالهای مزمن

• این اسهالها ممکن است به علت بیماری سل روده ای باشند که علائم آن عبارتند از درد شکم لاغری.تب و اسهال که با آزمایش مربوط وجود آن تاکید می گردد گاهی نیز میکرب سل در پرده صفاق متمرکز گردیده که با شکم درد و اسهال خود نمائی میکند واین بیماری روده ها را بهم میچسباند ودر نتیجه آن ناحیه از شکم در زیر دست حالت خمیری به خود می گیرد اما اینگونه اسهالها ندرتا مشاهده میگردد همه اسها لهای مزمن را نمی توان میکربی دانست. چون بسیاری از اسهالهای مزمن هستند که علل و اسباب دیگری دارند مثلا گاهی در اثر عوامل فیزیولوزیکی مانند کم شدن آنزیمهای گوارشی اسهال مزمن به شخص دیگری دست میدهد که کداوای آن قطع دارو و تقویت بنیه بیمار میباشد. گاهی هم اسهالهای مزمن در اثر وجود انگل در دستگاه گوارش است که این نیز پس از تایید با دفع انگل از بدن مدوا خواهد شد اگر اسهال مزمن در اثر تجمع میکرب سل در دستگاه گوارش باشد لازم است زیر نظر پزشک متخصص نسبت به مداوای آن اقدام گردد گاهی اسهال مزمن شدید هم میباشد اطباء سنتی جهت قطع اسهال مزمن از حب هائی استفاده میکردند که در ترکیب آنها مقداری تریاک به کار رفته است مانند حب نشاط و حب زعفرانی و غیره که همراه داروهای اصلی تجویز شده اند.

اسهال خونی حاد

اسهال خونی حاد اسهالی است که همراه با مقدار زیادی خون و بلغم می باشد این بیماری زای ذیل به وجود میاید که عبارتند از: شیگلاها . مهاجم. بیماریهای التهابی روده ها. سالمونلا. کامپیلو باکترا. آمیب اسهال خونی. کولیتهای آنتی بیوتیکی.

شروع بیماری اسهال خونی ناگهانی است و بدن مقدار زیادی آب و خون از دست می دهد و زمانیکه مداوا ناقص باشد بیماری مجددا عود می کند در آزمایش میکروسکپی مدفوع مقداری سلولهای چرکی و گلبول قرمز و گلبول سفید تک هسته ای مشاهده میشود.

جهت مداوای این اسهال باید عمل آبرسانی انجام شود و گاهی که بیمار به شدت کم خون شده است از راه ورید اقدام به انتقال خون نمود به علاوه از غذاهای تحریک کننده و سفت و سرخ کردنی و اغذیه گرم مزاج باید فورا پرهیز نماید و غذای اینگونه بیماران را معمولا ماست شیرین و حریره بادام قرار میدهند و متناسب با نوع عامل بیماری و به دستور پزشک در زمانیکه بیماری شدید باشد از انتی بیوتیک استفاده میگردد. مداوا باید انقدر ادامه پیدا کند که امکان عود بیماری و جود نداشته باشد. ضمنا به تجربه رسیده بعضی از داروهای گیاهی در ریشه نمودن عوامل بیماری زای اسهالهای خونی اثر قابل توجهی دارند.

اسهال خونی اگر تازه باشد مداوای ان ملایم تر اگر کهنه شده باشد باید از داروهای قوی تر استفاده گردد.

گاهی اسهال خونی با درد و پیچش شکم در هنگام دفع همراه است و این نوع اسهال خونی با حالت ساده و بدون پیچش فرق دارد و این درد و پیچش دلیل بر ان است که اسهال خونی با زحیر همراه است در این حالت لازم است که از داروهای ملین قاطع اسهال خونی مانند گل یا تخم ختمی و بارهنگ و مرزنگوش و ریشه انجبار و روغن بادام شیرین استفاده شود.

گاهی عمل دفع بدون پیچش ودرد است و مقدار زیادی خون از مدفوع دفع میگردد بعضی از اطباء سنتی معتقدند که این نوع اسهال با خونریزی شدید مربوط به پاره شدن رگهای کبد یا قسمت انتهایی روده می باشد که در درون روده ها ریخته و از راه مدفوع دفع میشود. جهت مداوای این اسهال خونی باید از داروهای قاطع خون ریزی مانند جوزتورا و میخک و زعفران استفاده شود .

بدین طریق که جوزبوا و میخک از هر کدام ده گرم و زعفران نیم مثقال مجموع را پودر کرده و سه قسمت کنند و هر قسمت را یک روز قبل از صبحانه و تا سه روز روی یک پیاله قویماق زنانه پاشیده و میل نمایند و چون خونریزی سبب ضعف بدن میشود لازم است که از غذاهای مقوی مانند کباب برگ از گوشت گوسفند و زرده تخم مرغ . گوشت کبوتر . گنجشک و جوجه مرغ و غیره استفاده کنند در صورتیکه بعد از انجام دستورات فوق باز هم خونریزی قطع نشود می توان مقدار دو مثقال عصاره را تانیا را که داروئی شبیه به مرکب خشک میباشد از داروخانه تهیه و پودر کنند و در دو استکان آب حل کرده و مدت دو روز به تریج با قاشق چائی خوری صبح تا عصر بخورند تا خونریزی قطع گردد.

دیگر از داروهائیکه خونریزی شدید را می بندد عبارتست از کندر ده گرم کهربا 4 گرم صمغ عربی ده گرم و زاج سفید یک گرم مجموع را پودر کرده چهار قسمت کنند و هر قسمت را یک وعده در بالای زبان ریخته و مقداری شربت به از بالای ان بخورند. لازم به ذکر است که اگر خونریزی شدید و بیمار اورزانسی باشد بهتر است او را بستری نموده و با نظر پزشک مربوط نسبت به تزریق خون به ایشان اقدام لازم معمول گردد.

د:مسمومیت های غذایی

چند عامل بیماری زا هستند که وقتی وارد روده انسان میشوند به علت ترشح زهرابه باعث اسهال آبکی شدید میشوند این میکربها معمولا در غذاهائیکه به قدر کافی حرارت ندیده اند یا پس از پختن سرد شد نشان کافی نبوده یا کمی مانده و کهنه شده اند ودر سالادها و خامه ها می توانند وجود داشته باشند. یکی دیگر از غذاهائیکه میتواند مسمومیت غذائی ایجاد کند صدفهای خوراکی می باشند که با کتریهای موجود در آنها نیز با ترشح زهرابه ایجاد اسهال شدید ناگهانی میکنند اما خوشبختانه مسلمین از این صدفها نمی خورند.

درمان اسهالهای عفونی حاصل از مسمومیت های غذائی به طور کلی با عمل ابرسانی انجام میشود و آبرسانی میزان مرگ و میر را از 50% به حدود صفر میرساند.

تاکید بر آبرسانی خوراکی در نتیجه این مشاهده بوده است که خروج سدیم و پتاسیم و آب از مجرای روده بسیار شدید می باشد.

امروزه بهترین ترکیب برای محلول های آبرسانی خوراکی و جایگزینی املاح سدیم و پتاسیم از دست رفته ors میباشد که برای کودکان و بالغین مصرف میشود و گاهی که نمی توان از راه دهان محلول را به بیمار خورانید باید این عمل در صورت امکان از راه بینی انجام شود یا از راه وریدی صورت گیرد . بعضی بیماران در ابتدای شروع درمان استفراغ می کنند و این عمل دلیلی برای قطع درمان به حساب نمی اید بلکه باید در هر بار حجم مایع خوردنی را کمتر و در عوض تعداد دفعات را زیادتر کرد گاهی نیز شدت بیماری به حدی است که پزشک مجبور میشود مایع مورد نیاز را حداقل در ابتدای درمان از طریق وریدی تجویز کند.

در مواردی که ترکیب ors در دسترس نباشد توصیه میشود که محلولی درست کنند از یک قاشق مربا خوری سرصاف نمک طعام و هشت قاشق مربا خوری سرصاف شکر که در یک لیتر آب حل میکنند این محلول گلوکز و آب و سدیم مورد نیاز را دارا می باشد و برای اینکه بیمار با کمبود پتاسیم مواجه نشود می توان با اضافه کردن مقداری آب گوجه فرنگی یا آب پرتقال این کمبود را نیز جبران کرد.

 
 

الف:--اسهال حاد آبکی

اسهال حاد ابکی که بیشتر در مسافرین مشاهده و به طور ناگهانی شروع میشود اسهال شدید است و شکم روزانه ده تا بیست مرتبه عمل می کند و حال تهوع و تب و درد ملایم شکم نیز همراه است. مدفوع آبکی و عاری از خون و بلغم است و معمولا ظرف چند روز بهبود حاصل میکند از دست دادن آب در این بیماری خیلی شدید است و علاوه بر آبرسانی استراحت و خود داری از مصرف غذاهای سفت و دیر هضم برای کودکان کافی است غذای این افراد بهتر است حریره بادام باشد.

ب: گاهی اسهال ابکی ویروس است شروع آن ناگهانی و با درد شکن همراه نیست ولی ممکن است با تب همراه باشد در آزمایش مدفوع سلول چرکی یا گلبولقرمزی مشاهده نمیشود و معمولا بیماری دو تا سه روز بیشتر طول نمیکشد درمانباید سریعا آبرسانی باشد و تجویز هیچ داروی ضد اسهالی برای کودکان و چه برای بالغین توصیه نمیشود و بهترین پیشگیری از این اسهال برای کودکان شیر خوار استفاده از شیر مادر است چون پادتن های ضد ویروس اسهال در شیر مادر به مقدار کافی موجود است.

ج:یکی از اسهال های ابکی کشنده وبا می باشد که شدت آن زیاد است و این اسهال در اثر ماده زهرابه ای که میکرب این بیماری ترشح میکند به وجود میاید اسهال به طور ناگهانی شروع میشود و گاهی با استفراغ نیز همراه است گاهی حجم مدفوع آبکیبه دهها لیتر در روز میرسد مدفوع بدون بو بوده و از آب و سلولهای مخاطی و ماده موکوس سلولهای مخاطی تشکیل شده است و چون به آبی که از صاف کردن جوشانده برنج به دست می اید شباهت دارد مدفوع شخص و بائی به آب برنج معروف است.

اگر بیمار درمان نشود در اثر از دست دادن سریع آب و املاح بدن تلف میشود و چنانچه مداوای بیماری به طور ناقص انجام شود ممکن است ضایعات کلیوی سخت علاج در بیمار ایجاد نماید. برای درمان اگر آبرسانی به مقدار کافی و به طور صحیح انجام شود مرگ از بیماری را به صفر میرساند . بیمار معمولا پس از 48 ساعت بهبود پیدا میکند و اگر آبرسانی به صورت مناسبی انجام شده باشد وضعیت بالینی بیمار نیز بهبود قابل توجهی پیدا می کند در حال حاضر کمتر کسی استفاده از آنتی بیوتیک ها را برای بیماری وبا توصیه میکند.

 

این پست ادامه دارد...........