ج ) اثرات درمانى حجامت: درمیان احادیث، برخى ازآنها حجامت را بطور كلى شفاى بیماریها و برخى دیگر آن راپیشگیرى كننده از بیماریها به مدت یكسال معرفى م ىكنند و برخى نیز به بیماریهایى كه حجامت آنها را رفع م ىكند اشاره
مى كنند كه در اینجا تعدادى از این احادیث را م ىآوریم:
حجامت درمان همه بيماريها: - امام باقر (ع) مى فرماید:بهترین چیزى كه مى توانید خود را با آن درمان كنید، حقنه (تنقیه)، ریختن دارو در بینى حجامت و حمام است، » : ۱
( .( ۱۳۲ - امام رضا(ع) مى فرماید:رسول خدا صلى الله علیه و آله فرمود: اگر در چیزى شفا وجود داشته باشد پس در تیغ حجام است یا در شربتى از عسل » :
(۱۴)«.
(۱۵)۳ - از رسول اكرم(ص) نیز روایت است كه فرمود:«. حجامت داروى تمام بیماریهاست » :
حجامت پيشگيرى كننده از بيماريهاى يكسال:
(۱۶)«. ۱ - از رسول اكرم (ص) روایت است كه: حجامت در روز سه شنبه ازهفدهم ماه قمرى داروى بیمارى یكسال است » :
(۱۷)«. همچنین از معصوم (ع) روایت است كه حجامت در ۱۷ و ۱۹ و ۲۱ ماه قمرى داروى بیماریهاى یكسال است » : ۲ -
حجامت درمان بيماريهاى خون:۱ - رسول اكرم(ص) فرمود:بیمارى سه دسته و درمان نیز سه نوع است: اما بیمارى شامل مُرّه (صفرا)، بلغم و خون است.۱۸)«. پس داروى خون حجامت است، داروى مره راه رفتن و داروى بلغم حمام است » :
(
حجامت داروى بيماريهاى پوستى:
۱ - امام صادق (ع) در حدیثى بثورات پوستى را دلیل نیاز به حجامت ذكر فرموده است.
( ۲ - امام صادق (ع) در حدیثى حجامت سر را درمان جذام و برص (ویتیلیگو) معرفى مى كنند.( ۱۹
۳ - امام صادق (ع) در حدیثى كه قبلاً ذكر شد، به مردى كه از خارش بدن شكایت داشت، دستور به حجامت ساق م ىدهندو آن مرد درمان م ىشود.(

حجامت كمر:
محل این حجامت در گودى كمر مى باشد و نام دیگر آن حجامت چاربند است.امام صادق(ع) مى فرماید:<<رسول الله(ص) سه نوع حجامت م ىفرمود: یكى حجامت در سر و آن را رها كننده م ىنامید و یك حجامت بین دو كتف و آن را نافع مى نامید و دیگرى حجامت چاربند و آن را نجات بخش مى نامید » :
(۹)«.
حجامت ساق:
در كتاب قانون بو على سینا محل این حجامت، یك وجب دست هر كسى براى پاى خودش از قوزכ پا بسوى برجستگى
پشت ساق تعیین شده است و اما فوائد حجامت ساق در احادیث:
۱ - رفع خارش بدن:
از امام صادق (ع) روایت شده كه مردى از خارش شدید بدن نزد حضرت شكایت كرد. فرمودند: دارو نوشیده اى ؟ گفت: بلى.
فرمود: فصد كرده اى ؟گفت: بلى و نتیجه نگرفت هام. سپس حضرت فرمود: سه بار ساق پاهایت را حجامت كن. انجام داد و
( خارش بدن بهبود یافت.( ۱۰
۲ - كاهش امتلاء خون و دردهاى مزمن:امام رضا (ع) در رساله ذهبیه مى فرماید:حجامت ساق، براى خفقانى كه از امتلاء پدید مى آید نافع است. و براى دردهاى... مزمن كلیوى و مثانه و رحم و ناراحتى قاعدگی سود بسیار دارد » :
(۱۱)«
حجامت موضعى:
این نوع حجامت با تشخیص پزشك حاذق در سایر نقاط بدن مثل زیر چانه، روى كلیه هاو... انجام م ىشود و در مواردى مثل انسداد عروق ، عفونتهاى موضعى، هماتوم، اسپاسم و... كاربرد دارد. حجامت از روى كلیه ها را بوعلى سینا براى كلیه هاى عفونى به كار مى برده است. امام رضا(ع) در رساله ذهبیه به دو نمونه از این مواضع كه عبارتند از اخدعین (وریدهاى گردن = ژوگولار) و تحت الذقن (زیر چانه) اشاره نموده م ى فرماید:
حجامت اخدعین ناراحتیهاى سر و صورت و چشمها را بر طرف مى كند و براى وَجَع الاضراس (دندان درد) نافع است و حجامت زیر چانه براى بیماریهاى دهان و فساد لث هها درمان خوبى است»

حجامت نقره (گودى وسط گردن)
(۱۲)«. :
حجامت در این ناحیه براى اطفال توصیه ولى براى بالغین نهى شده است، زیراطبق روایات، حجامت در این نقطه موجب نسیان و فراموشى مى گردد.ابن سینا در كتاب قانون این نوع حجامت را براى درمان مالیخولیا (اسكیزوفرنى) تجویز نموده است
زیرا باعث زدودن خیالات وحشت آمیزاز ذهن بیمار شده و بیمار را كه در اثر تداعى آن افكار، دچار وحشت و اضطراب شده است آرام مى كند. اما چون با این كار سایر اطلاعات بیمار نیز از ذهن او محو م ىشود، پزشك باید به جمع بندى برسد كه آیا
حذف خاطرات تلخ و وحشت آور بیمار به قیمت حذف سایر اطلاعات وى ارزش دارد یا خیر؟
شاید اگر تحقیقات كافى در این زمینه انجام شوداین نوع حجامت درمان موثرى براى بسیارى از اختلالات روانى از جمله PTSDباشد.

ب ) انواع (مواضع) حجامت:
در احادیث نقاط خاصى را به عنوان محل حجامت معرفى كرده و براى هر یك خواصى را برشمرد هاند:
حجامت عام (بين دو كتف):
۳   این حجامت در رأس مثلث بین دو كتف و در خط وسط بر روى مهره هاىT - ۵T انجام مى گیردو بین تمام انواع حجامتها رایج ترین است. این حجامت را در احادیث به نام حجامت نافع نامیده اند. علت نامگذارى آن به حجامت عام نیز این است كه با یك نگرش كلى در احادیث در م ىیابیم كه هر زمان به محل حجامت بین دو كتف اشاره شده است، آن را شفاء كلیه امراض دانسته اند و جزئیات بیمارى كمتر ذكر گردیده است. در عمل نیز در برخورد اول با بیمار معمولاً حجامت در این نقطه انجام مى شود و چنانچه طى چند نوبت حجامت در این محل نتیجه درمانى مطلوب حاصل نشود، بسته به نوع بیمارى، از حجامت در سایر نقاط استفاده مى گردد مثلاً در مورد میگرن اگر بعد از سه نوبت حجامت عام نتیجه مطلوب حاصل نشود، از
حجامت در موضع سر استفاده م ىشود.
حجامت سر:
این نوع حجامت نیز سخت مورد توجه احادیث و روایات است و ویژگیهاى فراوانى براى آن شمرده شده است. موضع انجام
آن طبق احادیث یك وجب دست هر كس براى سرخودش در خط وسط از بین ابروان تا جایى است كه انگشت ابهام برسد.
(تقریبا همان نقطه ملاج یا فونتانل)۱) امام صادق(ع) فرمود:حجامت سر نجات بخش و داروى همه بیماریها به جز مرگ است و محل آن یك وجب از بین دو ابرو در پیشانى تا نقطه اى است كه انگشت ابهام برسد» :
(۵)«.
(۶)«) در حدیث دیگرى از معصوم(ع) آمده است. حجامت سر شفاى همه بیماریهاست » : ۲۳) امام صادق(ع) فرمود:رسول خدا(ص) وسط سر خود را بوسیله ابوطیبه (حجام آن زمان) حجامت كرد و یك صاع خرما به وى عطا فرمود» :

(۷)«. ۴) امام صادق(ع) فرمود:حجامت سر شفاى هفت بیمارى است: جنون، جذام، برص، كسالت و خواب آلودگى، دندان درد،)«. نابینایى و سر » :

ادامه دارد........