3) تاريخچه حجامت و مبارزه طب استعمارى با آن
گردآورى و تدوین از: مرحوم سیدعبدالله خلیلى
قدیمى ترین سند معتبر موجود درباره حجامت، مربوط به ۳۳۰۰ سال قبل از میلاد مسیح است كه در مقدونیه عمل حجامت انجام مى گرفته و سپس به یونان باستان رخنه م ىكند. همزمان با تأسیس دانشگاه جندى شاپور توسط یونانیان در ایران،حجامت توسط آنها به ایران آورده شد. ۴۰۰ سال قبل ازمیلاد مسیح سقراط نحوه عمل حجامت و موارد كاربرد آن را به رشته تحریر درآورد. در اوراق پاپیروس كه در مصر باستان بدست آمده حدودا ۲۲۰۰ سال قبل از میلاد مسیح، حجامت امرى رایج یعنى ۱۵۰۰ سال قبل از میلاد مسیح در هندوستان حجامت انجام « آیورو ودا » بوده است. همچنین در نوشت ههاى باستانى هند
مى گرفته است.
جالینوس ۱۲۰ سال بعد از میلاد، مطالب متنوعى درباره حجامت در آثار خود نوشته است كه همه آن اطلاعات در كتاب
۱۴۹3 ) تكرار شده و حاصل آن همه تجربیات در جملات زیر خلاصه م ىشود: -۱۵۴۱)Paracelsus
18
در جایى كه طبیعت دردى را حادث م ىنماید، در آنجا مواد مضرى انباشته م ىگردد، چنانچه طبیعت قادر به خنثى كردن »
« این مواد زائد نباشد، وظیفه پزشك است به كمك تیغ زدن آن نقطه را باز كند و به كمك بیمار بشتابد
از این جملات درمى یابیم كه حجامت یكى از موثرترین روشهاى معالجه بوده است.
در قرن ۱۶ میلادى در تمام كشورهاى اروپایى، حجامت امرى متداول و رایج بود. پزشكان معروفى در این قرن ازجمله هر كدام ابزار خاصى جهت حجامت ابداع كرده بودند. معروفترین پزشك قرن Dallacroce وVidius و Fallopioامر حجامت را درمانى معجز هآسا براى بیمارى هاى چشم، ریه، قلب، عروق و « كریستف وبلى بالدهوفلند » نوزدهم آلمان به نام بیماریهاى درد پشت توصیه مى كرد. از اوایل قرن بیستم تا به امروز عمل حجامت عمدتا از سوى مراكز درمان طبیعى انجام مى گیرد و بعضى از پزشكان طب جدید هم به این امر مبادرت م ىورزند.
همواره از طرفداران جدى « برنهادر آشتر » سرشناس ترین چهره علمى وپزشكى اتریش كه در سال ۱۸۸۳ متولد شد به نام امر حجامت و درمانهاى طبیعى بود. وى كه بعدا به درجه پروفسورى در آلمان نائل آمد در اصل متخصص رماتیسم بود و عملا"مبادرت به درمانهاى طبیعى مى نمود و از جمله بیماریهاى رماتیسمى، افسردگیها، دیسك كمر، آرتروز وبى نظمى درقاعدگ ىهاىزنان را به این شیوه معالجه م ىنمود و اكنون كتابهاى وى مرجع علمى غنى برאى طرفداران طب سنتى بشمار م ىآید.
۱۴۰۰ سال قبل كه اسلام ظهور نمود ۵۳۳ باراز دهان مبارכ حضرت رسول (ص) و دیگر ائمه هدى تاكید بر انجام حجامت درمان هر دردى است) در رأس همه ) « الحجامة دواء لكل داء » حجامت شده است به طورى كه حدیث مشهور نبوىاحادیث قرار دارد.
توطئه طب استعمارى عليه سنت نبوى حجامت:
در كشور ایران نیز حجامت سابق هاى دیرینه دارد. دلایل فراوانى وجود دارد كه قبل از اسلام در ایران حجامت وجود داشته به نحوى كه در زمان خلافت عباسى در جامعه ایران رایج بوده و هارون الرشید به توصیه یكىاز حَجّامهاىایرانى حجامت كرده واز مرگ نجات یافته است. و در هزار سال قبل، بوعلى سینا حجامت را به عنوان یك ركن درمانى مطرح كرده و استفاد ه هاى گوناگونى از آن م ىكند. همچنین سایر دانشمندان طب در ایران مانند جرجانى و حكیم محمدبن زكریاى رازى و دیگران همه ازحجامت بهره گرفته اند، و از آن پس نیز حجامت در فرهنگ ما جایگاه ویژه اى داشته است و به عنوان یك سنت مؤكد جزء
اعتقادات مردم بوده است. بزرگسالان در حمام حجامت م ىنموده اند و در بهاران، كودكان خود را ملزم به انجام حجامت .بهترین عید، دوره حجامت است، عید ،« نعم العید عیدالحجامة » مى كرده اند. مردم براساس توصیه رسول اكرم(ص) كه مى فرماید
خون مى گرفتند و روز مشخصىاز سال را براى اینكار تعیین مى كردند.
این روند ادامه داشت تا اینكه درسال ۱۳۳۴ (دوسال بعد از كودتاى ۲۸ مرداد) و همزمان با وضع قانون نظارت بر درمان، به شكل گسترده اى با حجامت مبارزه شد و ژاندارمها حجامتگران را در سراسر كشور دستگیر مى كردند و بدین ترتیب این سنت الهى پرسابقه از روند رفتارهاى سنتى جامعه خارج گردید. و تنها در مناطقى از كشور كه تحت تسلط كامل دولت نبوداین سنت اجرا مى شد و مردم بیماریهاى خود را به وسیله آن مداوا مى كردند و به همین منوال وضعیتادامه دאشت تا در سال ۱۳۶۵ درجمعى كه به انگیزه كشف یك راه درمانى ساده و فراگیر وارزان قیمت و به منظور ارائه یك روش درمانى پیشگیرانه تشكیل

شده بود،

این سنت پیشنهاد و مورد توجه و تحقیق قرار گرفت و پس از آن در سال ۱۳۶۸ در قالب مؤسسه تحقیقات حجامتایران به ثبت رسید. در ابتداى كار تعریف مشخصى از حجامت وجود نداشت. اطلاعات لازم پیرامون حجامت بسیار پراكنده وناقص بود؛ تجربیات درمانى حجامت فقط در اذهان معدود پیرمردانى وجود داشت كه در اقصى نقاط كشور حضور داشتند.

روند مطالعات اولیه تغییر كرد و مطالعه بر روى تغییرات جوى و جاذبه ماه و خورشید و جذر و مد آب دریا نیز به آن اضافه شد وزمانى تاثیر قطعى انجام حجامت بر بیماریها در مؤسسه مشاهده شد كه ضوابط ایام حجامت رعایت گردید.