.بخش پنجم: رئوس و اصول حفظ صحت
بخش پنجم: رئوس و اصول حفظ صحت
با عنایت به اینکه یک مسلمان جهت انجام شایسته بخش اعظم تکالیف دینی خویش نیازمند « روح سالم» و « جسم سالم» به صورت توأمان میباشد و بیماری و بی نشاطی هر یک از این دو، بیماری و بی نشاطی دیگری را در پی خواهد داشت22، در این بخش سعی بر این است تا از خلال انبوه توصیه ها، دستورات و برنامه های تغذیه ای طب اسلامی ـ سنتی، رئوس و اصول حفظ « سلامت جسم» با لحاظ محظورات اقتصادی و همچنین با ملاحظه قیود زندگی شهری و تمدنی عصر حاضر تقدیم گردد به این امید که عمل به آنها، با اذن خداوند حکیم، ضامن تأمین بخش قابل توجهی از صحت و سلامتی باشد.
ـ اصل بسیار مهم (مادر) : به منظور معتدل نگه داشتن اخلاط اربعه در بدن، بایستی تغذیه تان متناسب با اولاً: طبع و مزاج اختصاصی خود. ثانیاً : طبع مواد غذائی مصرفی. ثالثاً : طبع فصول مختلف سال. و رابعاً : طبع اقلیم جغرافیائی محل سکونت، تنظیم گردد. 23
توصیه بسیار مهم1: نظر به اینکه در میان مواد غذائی صنعتی مورد استفاده در خانواده ها، روغنهای نباتی و مایع و همچنین نوشابه های گازدار فوقالعاده، مضر میباشند در اولین اقدام بطور کامل از برنامه غذائی حذف گردند.24 بجای روغنهای نباتی و مایع میتوانید روغن کنجد یا روغن هسته انگور یا روغن زیتون25 را جایگزین نمائید.26 ازمزایای این روغنها علاوه بر خواص متعدد طبی میتوان به قابلیت سرخ کردن چندین باره مواد غذائی با آنها منهای تولید مواد سرطانزا حین سرخ کردن اشاره کرد. زیرا این روغنها در برابر حرارت تقریبی250 درجه ای خواص مفید خود را حفظ میکنند ولی روغنهای نباتی ومایع در حرارت حدود 60 درجه مقاومت خود را از دست داده و تبدیل به ترکیبات دشمن سلامتی می گردند کما اینکه در حالت معمولی نیز حاوی ترکیبات بسیار مضر می باشند.
توصیه بسیار مهم2: از آنجا که در منابع طب سنتی از «یبوست» تعبیر به «ام الامراض» یعنی مادر بیماریها شده، اقدام اساسی پیشگیری از یبوست و در صورت ابتلاء درمان آن میباشد. بهترین و اساسیترین راه، صرف هفتهای حداقل دو وعده انواع آشهای سنتی از قبیل آشدوغ، آشکشک، آشبلغور، آشچغندر، آش آلو می باشد. خوردن یک قاشق غذاخوری عسل یا شیره انگور یا مقداری حلوا که با شیره انگور تهیه شده باشد ؛ به همراه آش، به عنوان مُصلِحْ، مضرات آن را برطرف می نماید. در قدم بعدی حتی المقدور از خوردن مواد غذائی یبوست آور خودداری فرمائید.
ـ مراقبت دائمی از اعضای رئیسه بدن (کبد، مغز، قلب) و معده را در دستور کار خود قرار دهید. خاک شیر ـ روغن زیتون ـ نعناء ـ سوپ جو(با ریختن پودر تخم گشنیز، پودر زیره سیاه، و آبغوره خانگی داخل آن) ؛ از بهترین مواد مفید برای کبد می باشند27. همچنین جلوگیری از غلیظ شدن خون بوسیله حجامت و فصد (طبق تشخیص و توصیه طبیب ) راهکار بسیار مهمی در تأمین سلامتی این عضو حیاتی محسوب می شود. لازم به ذكر است كه خاک شیر، روغن زیتون و نعناء از مواد مفید برای معده نیز می باشند.
ـ به هر طریقی که مقدور است فعالیت بدنی داشته از کم تحرکی اجتناب کنید.
ـ حتی المقدور از مصرف محصولات غذائی صنعتی به علت استفاده از مواد نگهدارنده مضر، اسانسها، هورمونها، رنگهای شیمیائی، ترکیبات اسیدی و علل دیگری از این دست خودداری نموده به جای آنها از محصولات خانگی و طبیعی استفاه فرمائید.
ـ حتی المقدور از مصرف گوشت گاو و گوساله پرهیز نمائید. در روایتی از پیامبر اعظم صلوات الله علیه گوشت گاو، درد و مرض معرفی شده است28. همچنین ابوعلی سینا در کتاب مخزن الادویه 16 بیماری از جمله سکته و سرطان را به گوشت گاو نسبت داده می نویسد: «گوشت گاو دیر هضم و خون تولید شده از آن سوداوی و سبب امراض سوداوی همچون انواع سرطانها، جذام، ورم سپرز (طحال)، داءالفیل، واریس، بَهَق (پیسی اندام)، جرب (گری)، قوبا (پسوریازیس)، وسواس، تب ربع، درد مفاصل، عِرقُ النساء، قطع حیض، ولادت پیش از وقت و سبب خارش بدن و موت فجأة (مرگ ناگهانی در اثر سکته قلبی یا مغزی ) میگردد.»
ـ حتی المقدور هفته ای حداقل سه بار شربت عسل و لیمو ترش : یک لیوان آب گرم + مقداری عسل طبیعی به همراه چند قطره لیموترش تازه به مقدار دلخواه ؛ میل شو د. حفظ نشاط جوانی وطراوت پوست صورت همچنین تقویت مواد حیاتی موجود در نطفه از خواص نوشیدنی فوق است.
ـ حتی المقدور روزی یک قاشق غذاخوری عسل به هر طریق که مایلید میل فرمائید.
ـ از نوشیدن انواع چایهای مفید سنتی که بالغ بر سی نوع می باشند، به تناسب خواص اختصاصی آنها و ذائقه و حال شخصی، غفلت نفرمائید. در برخی از منابع طبی قدیم از چای سیاه (چای مصرفی عموم مردم ) با عنوان خبیث ترین دَم کردنی یاد شده است و عموم متخصصان طب سنتی نیز بدون اینکه منکر چند فائده آن باشند از نوشیدن آن نهی می کنند. حتی المقدور از این نوع چای کمتر استفاده فرمائید. در صورت تصمیم به ترك نوشیدن چای سیاه، این امر باید با كاستن تدریجی ازكمیت وكیفیت (غلظت) آن صورت گیرد.
ـ کسانی که در معرض ابتلاء به پوکی استخوان میباشند علیالخصوص خانمها هفتهای یک وعده کالاجوش(كله جوش) و یك وعده اشکنه میل فرمایند. در زمان حاضر سن شایع آغاز ابتلاء به پوکی استخوان در طیف گسترده ای از خانمها بین 35 تا40 سالگی است اما در گذشته بعلت تبعیّت از دستورات تغذیه ای و غیر تغذیه ای حکمای مجرّب و از جمله استفاده از کالاجوش و اشکنه سنتی، عده کمی از خانمها آن هم عموماً در حدود 80 الی 90 سالگی مبتلا به پوکی استخوان می شدند.
ـ سالی حداقل یک بار در بهترین روز انجام «حجامت» در سال که توسط معصومین علیهم السلام، روز هفتم حزیران رومی تعیین شده است، تحت نظر طبیب مجرب سنتی دارای مجوز تأسیس مطب از وزارت بهداشت، درمان وآموزش پزشکی، حجامت عام انجام دهید.29 لازم به ذکر است حدود پانصد روایت در رابطه با توصیه به انجام حجامت، آداب انجام آن، فوائد آن و زمانهای مناسب انجام آن در منابع حدیثی موجود است.
ـ ابتناء طب غربی بر شالوده نظریه های نادرست : یکی از فیلسوفان دوران رنسانس که آراء و نظرات او نقش به سزایی در تکوین و گسترش تمدن مدرن داشت، دکارت بود که دید جزء نگر و مکانیکی او به سرعت اغلب حوزه های علوم انسانی، تجربی، فیزیک و من جمله پزشکی را درنوردید و پزشکان آن عصر، باالهام از دیدگاه های او انسان را کالبد متشکل از اجزاء و قطعات مکانیکی و محروم از مدیریت عالی روح و نفس تعریف کردند.( همانگونه که داروین با تنزّل شأن الهی انسان تا حد یک حیوان، صراحتاّ منشأ اولیه خلقت آدمی را درحیوانی بنام «میمون» دانست.) این تعریف وتلقی ماشینی و فاقد روح الهی از انسان، نطفه انحراف عظیمی را در طب منعقد کرد که منجر به تولد طب مدرن موسوم به«طب مولکولی» و حذف مکتب طبی بو علی سینا از صحنه شد. از نتایج مخربِ تعریف حیوانی از حقیقت وجودی انسان، یکی هم شبیه انگاری و جایگزینی ساختمان و ویژگیهای بدنی حیواناتی نظیر میمون، موش، خوک و خرگوش بجای ساختمان بدنی انسان در حوزه درمان و دارو سازی بود که به نوبه خود سهم بسزایی در انحراف طب ایفا نمود.
