آنچه در اين صفحات از حضور خوانندگان محترم مي‌گذرد مجموعه‌اي از فرمايشات و توصيه‌هاي رسول گرامي اسلام (صلي الله عليه و آله) در زمينه مسائل بهداشتي است كه اگر به دقت در آنها تأويل شود هر يك مي‌تواند به عنوان يك طرح تحقيقي مورد توجه و بررسي محققان و پژوهشگران علم پزشكي قرار گيرد كه ما در اينجا به خاطر خلاصه نويسي از ذكر اسناد روايات صرف نظر نموده‌ايم. اميد است مورد توجه و استقبال شما قرار بگيرد.

1ـ پيامبر (صلي الله عليه و آله) فرمودند: كسي كه بيماري را نازل كرده, دوا را هم نازل كرده است.
2ـ پيامبر (صلي الله عليه و آله) فرمودند: كساني را كه طبيعت گرم دارند, به طول عمر مژده بده.
3ـ پيامبر (صلي الله عليه و آله) فرمودند:‌اصل هر بيماري بردوت است.
4ـ پيامبر (صلي الله عليه و آله) فرمودند: معده خانه بيماري و پرهيز سرآمد هر دواست و  به نفس خود آنچه را كه عادت داده‌اي بده.
5ـ پيامبر (صلي الله عليه و آله) فرمودند: دوست داشتني‌ترين طعام نزد خدا طعامي است كه دست‌هاي بسياري سوي آن دراز شود.
6ـ پيامبر (صلي الله عليه و آله) فرمودند: خوردن با يك انگشت,‌خوردن شيطان است و با دو انگشت خوردن عياران است و با سه انگشت خوردن پيامبران است.

پياز پخته شده در درمان جوش موثر است

عضو بنياد نهضت علوم و طب اسلامي گفت: مالش پياز پخته شده روي پوست در درمان جوش موثر است.

دكترمحمد عزيزخاني در گفت وگو با خبرنگار ايرنا مركز استان تهران، افزود: مالش تركيب گلاب و دم كرده گياه رازيانه و آب‌جعفري روي پوست و نيز مالش دم كرده گياه “باريجه” و “استخودوس” روي پوست در درمان جوش موثر است.

وي گفت: حجامت پشت گوش و زير چانه، فصد عروق داخل بيني و استفاده از زالو در ناحيه پشت گوش نيز نقش موثري در درمان جوش دارد.

وي اظهارداشت: “آكنه و بثورات” پوستي كه در فرهنگ گفتاري متداول نام جوش را به خود گرفته، به‌خودي خود بيماري محسوب نمي‌شود و در حقيقت نوعي واكنش بدن به نابساماني‌هاي داخلي بدن است.

عزيزخاني بااشاره به علل زمينه‌ساز بروز جوش برروي صورت گفت: اختلال‌هاي هورموني،استرس و تنش‌هاي عصبي، يبوست، كم‌خوني،اختلال‌هاي ريوي، تغذيه نادرست و كم خوابي از علل زمينه‌ساز بروز جوش بر روي صورت است.

وي افزود: آلودگي هوا، نداشتن تحرك جسماني، دوران قاعدگي، تركيبات آرايشي پوستي، مصرف الكل، سيگار و موادمخدر، مصرف داروهاي شيميايي و هورموني، تركيبات شيميايي موجود در غذاها، آلرژي و شوينده‌ها و آلاينده‌هاي صنعتي نيز در بروز جوش نقش موثري دارد.

عزيزخاني، در خصوص درمان جوش اظهار داشت: رويكرد درماني طب سنتي به جوش همچون تمام بيماري‌ها، ريشه‌اي، كامل و برحسب مزاج و طبع است.

وي گفت: فرونشاندن حرارت كبد، اصلاح خلط دموي و صفراوي با گياه كاسني، عناب، زرشك و خاكشير كه معمولا به شكل دم كردني و جوشاندني يا خيس كردني استفاده مي‌شود، براي درمان جوش به كار مي‌رود.

به گفته وي، مصرف هندوانه، انجام حجامت عام ( بين دو كتف ) و فصد نيز در درمان جوش مورد تاكيد و موثر است.

عزيزخاني گفت: تحريك و كندن جوش با ناخن، سبب برداشته شدن لايه طبيعي محافظ روي جوش شده و بستر ورود ميكروب‌ها به منطقه جوش را تسهيل كرده و در نهايت موجب بروز ضايعات پابرجا بر روي پوست مي‌شود.

وي افزود: همچنين، تماس جوش‌ها با هر نوع آلودگي و بوي سرخ كردني نيز سبب تشكيل لكه‌هاي سياه بر روي پوست مي‌شود.

1ـ سير
2ـ پياز 
3ـ ترب
4ـ هويج 
5ـ بادمجان
6ـ كدو

به طوري كه از مجلات و مطبوعات طبي استفاده مي‌شود, طب جديد نزد بعضي از دانشمندان به عصر گياهان دارويي بازگشت كرده است و به منافع آن به ديده اعتبار مي‌نگرد و اثر طبيعي آن را در معالجه برخي از بيماري‌ها مي‌پذيرد, به طوري كه پزشكان در مناسبت‌هاي گوناگون بيماران خود را به استفاده از آن وادار مي‌كنند, چون مي‌بينند كه استفاده از گياهان دارويي در عين سادگي و تأثير گذاري ضرري ندارد و يا ضرر آن اندك است.
تعجبي ندارد, زيرا كه پيشرفت فكر بشري و تلاش او در راه كشف حقيقت به ناچار انديشمندان و محققان و افكار روشن را به كنه بعضي از منافعي كه خدا درگياهان طبيعي گذاشته, رهنمون مي شود تا آثاري را كه خدا در آنها قرار داده است به دست آورند.
در آن هنگام كه اطباء از فوائد گياهان دارويي غافل بودند و يا آن را در جاي خود به كار نمي‌بردند, دانشمندان اسلام و پيشوايان دين حنيف از آن غافل نبودند و از فوائد و خواص آن چيزهايي را گفته اند كه كتاب‌ها از آن پر است و احاديث بسياري در اين زمينه از ائمه معصومين (عليهم السلام) رسيده است, بنگريد به كتاب طب الائمه و طب الرضا و طب النبي و كتاب كشف الاخطار و كتاب بحارالانوار و كتابه‌هاي ديگر كه خواننده را از اطاله سخن در اينجا بي‌نياز مي‌كند.
براي اينكه از اصل بحث خود كه همان طب امام صادق (عليه السلام) است خارج نشويم, اينك برخي از سخنان طبي و راهنمايي‌هاي بهداشتي آن حضرت را درباره گياهان نقل مي‌كنيم؛ گياهاني كه پزشكان, پس از گذشت زماني طولاني به منافع آن ها پي برده‌اند و تفصيل مطلب را به كتاب‌هاي مفصل واگذار مي‌كنيم.
اينك بعضي از سخنان آن حضرت را مي‌آوريم و آنها را با سخنان پزشكان اين عصر تطبيق مي‌دهيم.
1ـ سير
امام صادق (عليه السلام) فرمودند: با سير مداوا كنيد ولي پس از خوردن آن به مسجد نرويد. و فرمود: پيامبر مي فرمودند: سير بخوريد كه آن دواي هفتاد نوع بيماري است.
اين سخني است كه امام (عليه السلام) در مقام هدايت و ارشاد اصحاب خود فرموده است ولي آيا آنها ندانستند كه اين گياه عجيب به چه نوع بيماري فايده دارد؟ البته كه نه, ولي اكنون در قرن بيستم, علم آن را كشف كرده و به مغز سخن امام رسيده است.
روزنامه‌هاي فرانسه مقاله‌اي را از دكتر «ريم» پخشكردند كه مجله «الحكمة» چاپ لبنان آن را تحت عنوان «گوارا باد سير» به عربي ترجمه كرد. در اين مقاله آمده است:
خوشحال خواهي شد اگربداني كه پزشكان در فارماكولوژي جايگاه شايسته اين گياه را به آن داده‌‌اند و گفته‌اند كه كارگراني كه در هرم «خوفو» در مصر در سال 5400 پيش از ميلاد كار مي‌كردند زياد سير مي‌خوردند تا بدنشان قوي شود و از بيماري‌ها نجات يابند.
در جاي ديگري از اين مجله آمده كه تجربه‌هاي پزشكان معروفي مانند «سالين» و «لوتر» و «دويريه» و ديگران روشن كرده كه سير بلورهايي را كه در بدن جمع مي‌شوند و باعث تصلب شرايين مي‌گردند, از بين مي‌برد و خون را رقيق مي‌كند.
در طب جديد ثابت شده كه سير عضله‌هاي قلب را تقويت مي‌كند و فشار خون را تنظيم و خون را تصفيه مي‌كند و بااين كار بيماري‌هايي كه از فساد خون ناشي مي‌شود مانند سختي حيض در زن‌ها, مداوا مي‌كند. همچنين سير پيري زود رس و بواسير و روماتيسم را از بين مي‌برد و مجاري تنفسي را باز مي‌كند و تنگي نفس را بهبود مي‌بخشد و بعضي از انواع سل ريوي را معالجه مي‌كند به خصوص اگر با شير با هم خورده شود, چون به ميكروب «كخ» كه عامل بيماري سل است تأثير مي‌گذارد.
همچنين سير در برابر بيماري‌هايي مانند آنفلوآنزا و تب مصونيت ايجاد مي‌كند و رنگ صورت را زيبا و سرخ مي‌كند و روده‌ها را به خصوص در اطفال از عفونت پاك مي‌سازد و از تيفوئيد و ديفتري و خروسك حفظ مي‌كند.
گفته شده در شهرهايي كه مصرف سير زياد است عمر‌ها طولاني است و از سلامت خوبي برخوردارند: به اضافه اين كه سير باعث پاك سازي عفونت‌هاي داخلي و از بين رفتن التهاب‌ها و زخم‌هاي مزمن و حاد معده مي‌شود حيض و ادرار را به خوبي دفع مي‌كند و سنگريزه و كرم را در اطفال برطرف مي سازد.
اين بود برخي از فوائدي كه از اطباء درباره اين گياه به دست ما رسيده است و بقيه هفتاد نوع بيماري را كه در حديث آمده بايد از كتاب‌هاي طبي مفصل جستجو كرد. به كلام امام صادق (عليه‌السلام) بنگريد كه چگونه در عصري كه اهل آن نمي‌توانستند چيزي را درك كنند و اهل اين زمان با وسايل جديد و پس از رشد عقل با تجربه‌ها و گسترش علوم درك مي‌كنند, سخن گفته است.
2ـ پياز
امام صادق (عليه‌السلام) فرمودند: پياز بخوريد كه در آن سه خاصيت وجود دارد دهان را خوشبو مي‌كند و لثه‌ها را محكم مي‌سازد و بر نيروي جنسي مي‌افزايد و نيز فرمود: پيازدهان را خوشبو و پشت را محكم و بشره را زيبا مي‌كند و نيز فرمودند: پياز خستگي را از بين مي‌برد و اعصاب را قوي مي‌سازد و ميل جنسي را زياد مي‌كند و تب را مي‌برد.
اين سخن را امام صادق (عليه‌السلام) در قرن دوم هجري و پيش از كشف منافع پياز در طب امروز, فرموده است و در زمان او پياز چيز بي‌ارزشي بوده ولي امروز تجربه‌هايي كه درباره اين گياهان به عمل آمده, اسرار و منافع آن‌ها را نشان مي‌دهد و مي‌بينيم دكتر لاكوفسكي پس از آزمايش‌هاي بسيار فوايد پياز را به دست آورده و اثبات كرده كه در پياز ماده‌اي است كه ضد سرطان است همان بيماري مرموزي كه دانشمندان در كشف عامل آن رنج بسيار كشيده‌اند.
دكتر لاكوفسكي مي‌گويد: تجربه‌ها را ادامه مي‌دهيم و اميد داريم كه پياز در آينده علاج كننده بعضي از بيماري‌ها باشد.
دكتر دامر مي‌گويد: پياز در آن واحد هم طعام است و هم دوا و پزشكان آن را براي افزايش ادرار و درمان بيماري‌هاي كليوي و استسقاء به كار مي‌برند و بهتر است كه به صورت خام خورده شود.
پزشك ديگري مي‌گويد: پياز محتوي ماده با ارزشي است كه باعث تخفيف درد در بيني و حلق و مجاري تنفس مي‌گردد و مانند آنها.
اين چيزي است كه طب جديد درباره منافع پياز به آن رسيده است و در آينده, بقيه آنچه امام گفته است كشف خواهد شد, پس درست بينديش و انصاف بده كه امام چقدر از طب آگاهي داشته است و او اين مطالب را از پدران و نياكانش از منبع وحي به دست آورده واستاد و مدرس و معلمي نديده است.
3ـ ترب
پزشكان در خواص اين گياه گفته‌اند كه ترب ادرار را زياد مي‌كند, معده را براي هضم غذا آماده مي‌سازد و هضم را آسان مي‌كند و رماتيسم را معالجه مي‌كند و نفخ شكم را از بين مي‌برد و گاهي هم نفخ ايجاد مي‌كند كه دواي آن نمك است و نيز سينه را صاف مي‌كند و اشتهاآور است و بلغم را از بين مي‌برد و سنگريزه‌ها به خصوص سنگ كبد را مي‌شكند و خلط آور و بواسير را تسكين مي‌دهد.
مي‌گوييم: ترب داراي مواد معدني مفيد و محتوي ويتامين‌هاي ب – د- ث است.
امام صادق (عليه‌السلام) پيش از دوازده قرن فرموده است:
ترب بخوريد كه در آن سه خاصيت است: برگ آن بادها را مي‌شكند و مغز آن ادرار را آسان مي‌كند و باعث هضم عذا مي‌شود و ريشه آن بلغم را قطع مي‌كند همچنين امام درباره ترب مطالب زيادي شبيه اين مضمون فرموده است.
4ـ هويج
پزشكان در خواص هويج گفته‌اند كه آن داراي مقدار زيادي قند گياهي است كه زود جذب مي‌شود ولي هضم آن براي كودكان دشوار است. آب آن مفيداست و اگر همراه با عسل باشد تقويت كننده باه است, همان گونه كه براي امعاء و در تنگي نفس و ناراحتي اعصاب مفيد است و به رشد بدن در سن كودكي كمك مي‌كند و ريگ‌ها را برطرف مي سازد و كرم روده را نابود مي‌نمايد البته اگر خام خورده شود و همچنين باعث افزايش خون و جريان آن در بدن مي‌شود و جز آنچه گفته شد فوائد ديگري هم دارد كه طب امروز آن را كشف كرده و بيماران را به خوردن آن توصيه نموده است.
امام صادق (عليه‌السلام) در حديثي فرمودند:
هويج اماني از قولنج است و بواسير را درمان مي‌كند و به قوه باه كمك مي‌نمايد ونيز  فرمودند: خوردن هويج از كليه‌ها مواظبت مي‌كند و ميل جنسي را افزايش مي‌دهد.
مي‌گوييم: هويج داراي ويتامين‌هاي آ- ب – ث مي‌باشد.
5ـ بادمجان
پزشكان در فوايد آن گفته‌اند: بادمجان غذايي است كه با بيشتر بيماري‌ها سازگار است, مقوي معده و ملين سفتي‌هاست و اگر با سركه همراه شود ادرار آور است و پخته آن به طحال و زهره هم سودمند است.
امام صادق (عليه السلام) فرمودند:‌
بادمجان بخوريد كه براي زهره مفيداست و به صفرا زيان نمي‌رساند.

و نيز فرمودند: بادمجان بخوريد كه بيماري را از بين مي‌برد و ضرري در آن نيست.
مي‌گوييم بادمجان به بيماري پوستي ضرر دارد و مصلح آن روغن است اگر در آن جوشيده شود.
6ـ كدو
پزشكان گفته‌اند: كدو سرد است و دماغ را مرطوب مي‌كند و رگ‌هاي بسته را باز مي‌نمايد و ادرارآور و ملين معده است به خصوص براي معده كساني كه مزاج گرم دارند سودمنداست, همچنين كدو براي يرقان و تب‌هاي حاد و بي‌خوابي مفيد است و كساني كه عمر آنها از نيمه گذشته وطبعاً نيرو و فكر آنها به تحليل رفته, بايد بيشتر كدو بخورند كه براي تجديد قوا و انساج بدن مفيد است.
امام صادق (عليه‌السلام) فرمودند: كدو بر عقل و دماغ مي‌افزايد و براي درد قولنج نافع است.
 گفته شده كه كدو داراي ويتامين آ مي‌باشد.
اين بود شمه‌اي از خواص گياهان كه به طور اختصار نقل شد.

(برگرفته از كتاب طب الصادق (عليه‌السلام): از ص 119 تا ص 127)

خواص زیتون

نحوه استفاده : به عنوان سالاد و جانشین غذا استفاده میگردد و خواص بسیار زیادی دارد که در زیر به آن اشاره خواهد شد : خواص : زيتون Olive نام علمی Olea europaea گياه شناسي زيتون درختچه اي است به ارتفاع تقريبا سه متر ولي هنگاميكه در شرايط مساعد پرورش مي يابد ارتفاع آن حدود 12متر و قطر تنه اش به 3 متر ميرسد . چوب درخت زيتون بسيار سخت و مقاوم است . رنگ آن زرد است كه خطوطي قهوه اي رنگ در آن وجود دارد . از چوب زيتون براي تهيه اشياء چوبي ظريف استفاده مي شود . برگهاي آن سبز رنگ ، بيضوي و دراز و بوضع متقابل يكديگر بر روي ساقه قرار گرفته اند . منشاء درخت زيتون احتمالا منطقه مديترانه بوده و از آنجا به نقاط ديگر دنيا راه يافته است . زيتون معمولا در اوائل تابستان شروع به گل دادن مي كند و ميوه آن كم كم ظاهر مي شود . در اواخر تابستان ميوه آن به ثمر مي رسد . در اين هنگام زيتون سبز است و بتدريج تبديل به بنفش و قهوه اي و سپس سياه مي شود بطوريكه در اواخر پائيز كه موقع برداشت ميوه است رنگ آن بكلي تيره است . خواص داروئي: زيتون رسيده از نظر طب قديم ايران گرم و قابض است و ميوه نارس زيتون سرد و خشك است و روغن زيتون گرم و خشك است . برگ درخت زيتون نيز گرم و خشك مي باشد . 1)دم كرده برگ زيتون داروي خوبي براي پائين آوردن فشار خون مي باشد . بدين منظور بايد 20 عدد برگ زيتون را داخل 300 گرم آب ريخته و آنرا بمدت 15 دقيقه بجوشانيد . سپس كمي قند بآن اضافه كرده و بمقدر يك فنجان دوبار در روز از آن بنوشيد . بعد از دو هفته بايد بمدت 8 روز نوشيدن اين دم كرده را قطع كنيد و سپس ادامه دهيد . 2)روغن زيتون نرم كننده و صفرا بر است . 3)روغن زيتون دفع كننده سنگ كيسه صفرا است براي اين منظور بايد آنرا با آبليمو مصرف كرد . 4)روغن زيتون كرم كش است . 5)روغن زيتون براي رفع سرفه هاي خشك مفيد است . 6)براي رفع خارش گزيدگي حشرات ، روغن زيتون را به محل گزيدگي بماليد . 7)بدن بچه هايي را كه مبتلا به نرمي استخوان و كم خوني هستند با روغن زيتون ماساژ دهيد اثر مفيدي دارد 8)براي رفع خشکی لثه ، روغن زيتون را بر روي لثه بماليد . 9)براي برطرف كردن خراش و ترك پوست ، گليسيرين و روغن زيتون را بمقدر مساوي با هم مخلوط كرده و روي پوست بماليد . 10)دم كرده برگ درخت زيتون تب بر است . 11)جوشانده برگ درخت زيتون برطرف كننده نقرس و روماتيسم است . 12)براي سرباز كردن جوشها و كورك ها زيتون را له كرده و روي جوش يا كورك بماليد . 13)دم كرده و جوشانده پوست درخت زيتون تب بر و درمان كننده مالاريا است . 14)پماد ميوه نارس زيتون براي سوختگي مفيد است 15)جويدن برگ زيتون براي از بين بردن زخم هاي دهان مفيد است 16)براي رفع سستي فلج و لقوه و تقويت نيروي جنسي بايد 80 گرم روغن زيتون را با 14 گرم كندر و 16 گرم سياه دانه مخلوط كرده و بمدت سه روز از آن بخوريد 17)مصرف روغن زيتون از امراض قلبي و سرطان جلوگيري مي كند . 18)و بالاخره روغن زيتون بهترين روغن براي پخت و پز مي باشد زيرا در اثر حرارات خراب نمي شود. منبع : کتب طب سنتی

1ـ انگور 2ـ سيب 3ـ انار  4ـ بِِه  5ـ انجير  6ـ خرما 7ـ كاهو 8ـ كاسني شك نيست كه تأثير ميوه‌ها در جسم بشر مانند ساير غذاها و شايد بيشتر از برخي از آنها باشد تأثير بعضي از آن‌ها تابع تركيب شيميايي آن به نسبت ترشي و شيريني و داشتن ويتامين‌ها و پروتئين‌هاي مختلف در آن است و لذا بعضي از آنها هضم كننده غذا و بعضي ملين و بعضي ادرار آور و بعضي مقوي است و تأثيرات و خواص فراواني دارند. بايد دانست كه بهترين چيزي كه از نظر بهداشت لازم است و پزشكان بيماران خود راهمواره به آن توصيه مي‌كنند, شستن ميوه و پاك كردن آن از گرد و خاك و آلودگي‌هاي ديگر است. پس اگر انسان ميوه را بدون شستن بخورد, در حالي كه وارد بدن مي‌شود كه حامل ميكروب است و ميكروب را در معده جايگزين مي‌كند و در اين هنگام چيزي كه از آن فرار مي‌كرد عارض او مي‌شود و ميكروب در بدن اثر مي‌گذارد. براي همين است كه پزشكان همواره بيماران خود را توصيه مي‌كنند كه پيش از خوردن ميوه, آن را به دقت بشويند و از خوردن ميوه نشسته پرهيز كنند. امام صادق (عليه‌السلام) خيلي پيش از انكه طب, اين موضوع را دريابد پزشكان به آن توجه كنند, آن را مورد تأكيد قرار داده است. او مي‌فرمايد: هر ميوه‌اي سمي دارد آن را با آب بشوييد و در آب فروببريد. مي‌گوييم شايد نظر امام از سم ميوه ها همان ميكروب‌هايي است كه در آن وجود دارد و ايشان آن‌ها را به سم تشبيه كرده چون مضر است. اكنون فوايد برخي از ميوه‌ها را به عنوان نمونه ذكر مي‌كنيم چون ذكرهمه آنها در اين مختصر نمي‌گنجد. 1ـ انگور امام صادق (عليه‌السلام) فرمودند: انگور عصب را محكم مي‌كند و ناراحتي را از بين مي‌برد و نفس را پاك مي‌كند.   و نيز فرمودند: پيامبري از پيامبران خدا از غصه پيش خدا شكايت برد پس خدا به او وحي كرد كه انگور بخور. پزشكان گفته‌اند : انگور سه كار را با هم انجام مي‌دهد: مسهل معده و پاك كننده خون و غذا براي بدن است و آب آن باعث تجديد قوا مي شود و گردش خون را تنظيم مي‌كند و براي گازهاي معده مفيد است و نيز كبد و كليه را مداوا مي‌كند و تب را مي‌برد و براي سوء هاضمه و نقرس و بيماري‌هاي قلب و صفرا و باد و بواسير سودمند است و از پيشروي سل و سرطان جلوگيري مي‌كند. دانشمندان دارو شناس مي‌گويند: انگور ترشحات معده را زياد مي‌كند و براي طحال و گرفتگي ستون فقرات مفيد است و در آن اندكي گاز ارسنيك وجود دارد كه باعث زيبايي رنگ صورت مي‌شود و لذا براي بيماران سفليس وسل و سرطان فايده دارد. همچنين انگور داراي ويتامين‌هاي اي – ب – ث مي‌باشد. مي‌گوييم: در سخنان امام با اين كه مختصر است, تأمل كنيد و ببينيد كه چگونه به بيشتر اين فوايد و منافع اشاره فرموده است. 2ـ سيب امام صادق (عليه‌السلام) فرمودند: سيب بخوريد كه حرارت را برطرف مي‌نمايد و درون را خنك مي‌كند و تب را مي‌برد. و فرمودند: اگر مردم مي‌دانستند كه سيب چه خواصي دارد, بيماران خود را جز با آن مداوا نمي‌كردند و آن سريع‌ترين اثر را درقلب دارد و آن را شاد مي‌كند. و فرمودند: به تبدارانتان سيب بدهيد كه چيزي نافع‌تر از آن نيست. اين چيزي است كه امام در كلمات كوتاه و جامع خود بيان كرده و پزشكان گفته‌اند: سيب نشاط آور و تقويت كننده قلب و دماغ و كبد است و هم خوردن و هم بوئيدن آن مفيد است و نيز سيب براي خفقان و تنگي نفس فايده دارد و ضعف دهانه معده را اصلاح مي‌كند واشتهاآور است و سيب پخته براي تسكين سرفه خوب است و بيماري‌هاي پوستي و بي‌خوابي را تخفيف مي‌دهد. مي‌گويند: هر صد گرم سيب 65 واحد ويتامين آ و 15 واحد ويتامين ب و 30 واحد ويتامين ث دارد.   3ـ انار امام صادق (عليه‌السلام) فرمودند: به كودكانتان انار بخورانيد كه سبب سرعت رشد و جواني آن‌ها مي‌شود. و فرمود: ا نار را با پيه بخوريد كه آن معده را دباغي مي‌كند و بر ذهن مي‌افزايد. پزشكان گفته‌اند: انار خون را تصفيه مي‌كند و خلط آور است و براي كساني كه مزاج گرم دارند خوب است و تنگي‌ها را مي‌گشايد و ملين شكم و مقوي كبد و مفيد براي يرقان و طحال و خفقان و قلب و سرفه حاد است. صدا را صاف مي‌كند و,‌سبب ايجاد نشاط در صورت مي‌شود و بدن را سيراب مي‌سازد و براي درمان كرم‌هاي روده مؤثر است. مي‌گوييم: در سخن امام تأمل كن كه فرمود: انار سبب سرعت در جواني مي‌شود خواهي ديد كه همه اين خواص كه پزشكان گفته‌اند در اين جمله بيان شده است زيرا كودكان به رشد كامل نمي‌رسند مگر اينكه خون‌شان صاف و خلط بيرون آيد و كبد قوي شود و صورت نشاط پيدا كند و بدن سيراب شود. همچنين در سخن امام كه فرمود: انار معده را دباغي مي‌كند, تأمل كن خواهي ديد كه معده وقتي دباغي مي‌شود كه رطوبت زايد آن كه باعث سستي اعصاب معده مي‌شود, خشك گردد, غذا را بهتر هضم مي‌كند و چون غذا خوب هضم شود, خون پاكيزه توليد مي‌كند و در بدن نيرويي توليد مي‌شود كه در مقابل بيماري‌ها مقاومت مي‌كند. راستي كه سخن امام چه سخن جامعي است و مردم آن زمان را نمي‌فهميدند بلكه علم امروز آگاهانه يا ناآگاهانه آن را درك مي‌كند. 4ـ بِِه امام صادق (عليه‌السلام) فرمودند: به صورت را زيبا و قلب را تقويت مي‌كند. و نيز فرمودند: هر كس به را ناشتا بخورد, نطفه او سالم و فرزند او زيبا مي‌شود. و نيز فرمودند: خوردن بِه باعث قوت قلب و ذكاوت باطن مي‌شود. اين چنين امام صادق (عليه‌السلام) به را توصيف مي‌كند و به جان خودم سوگند كه سخنان پزشكان درباره به كه پس از تحقيق علمي و عملي گفته‌اند, از اينها فراتر نمي رود. پزشكان گفته‌اند: به چهره را زيبا مي‌كند و سبب تقويت قلب و دماغ و معده مي‌شود و نيز براي روح حيواني و نفساني نشاط آور است و باعث كمك به بسياري از اعضاء بدن مانند كليه و مثانه مي‌شود و لذا ادرار آور و ملين معده است و درد آن را تسكين مي‌دهد. مي‌گويند: هر صد گرم به داراي 10 واحد ويتامين آ 8 واحد ويتامين ب 1 و 21 واحد ويتامين ب2 و 48 واحد ويتامين ث مي‌باشد. و مقدار زيادي از املاح معدني مانند آهن و منگنز و كمي كلر دارد. 5ـ انجير  امام صادق (عليه‌السلام) فرمودند: انجير بخارات را از بين مي‌برد و استخوان را محكم مي‌كند و مو را تقويت مي‌نمايد و بيماري را از بين مي‌برد و احتياجي به دوا ندارد. پزشكان گفته‌اند: انجير ميوه‌اي است كه داراي عناصر قندي است كه براي بدن فايده فراواني دارد. اين ميوه هضم غذا را بهتر مي‌كند و كار معده را تنظيم و صورت را زيبا و عضلات را فعال مي‌كند و اگر شب خورده شود حركت‌هاي امعاء را منظم و در جسم ايجاد صحت و نشاط مي‌كند و خلاصه اين كه انجير هم لذت و هم غذا و هم صحت است و گفته شده كه انجير در معالجه كبد و فاسد شدن خون مؤثر است و براي سل و سرطان نيز اثر دارد. مي‌گويند: انجير داراي ويتامين‌هاي آ- ب- ث مي‌باشد همچنين مواد چربي و قندي و آهن و كلسيم دارد. و جز اينها خواص و فوايد ديگري هم دارد كه در كتاب‌هاي طبي مفصل آمده است. 6ـ خرما امام صادق (عليه‌السلام) در حالي كه طبقي از خرما در مقابلشان بود فرمودند: اين چيست؟ گفتند: اين خرما از نوع برني است . در آن شفاست. در جاي ديگر امام فرمودند: خرما درمان سم است و در آن بيماري و ضروري وجود ندارد و هر كس موقع خواب هفت عدد خرما بخورد كرم‌هاي شكمش كشته مي‌شوند. امام مي‌خواستند با گفتن اين كه خرما شفا دارد و بيماري ندارد, مردم را به خوردن خرما تشويق كند و در صدد بيان تفصيلي منافع و خواص آن نبود به خاطر كثرت منافع آن و اين كه هيچ كس از آن بي نياز نيست ولي علم امروز خواص آن را پس از بررسي‌هاي بسيار, به دست آورده است. پزشكان مي‌گويند: در خرما فوايد بسياري وجود دارد. خرما بدن را گرم مي‌كند و خون غليظ پاكيزه‌اي به وجود مي‌آورد و اگر با شير خورده شود قوه باه را تقويت مي‌كند و جوشيده آن در التهاب و سرفه‌هاي خشك و التهاب‌هاي ريه و تحريك‌ها مجاري ادرار مفيداست و خرماي خشك در خونريزي و اسهال واصلاح لثه منفعت دارد و گفته شده كه براي سرطان نيز نافع است چون داراي ماده منيزيوم مي‌باشد كه در سرطان اثر دارد. همچنين پژوهشگران تأكيد دارند كه در سرزمين‌هايي كه خرما زياد است, سرطان كم است. مي‌گويند: در خرما ويتامين‌هاي ب و ث وجود دارد و محتوي قند و سلولز و مواد آلبومين و املاح معدني و منيزيوم مي‌باشد. 7ـ كاهو امام صادق (عليه‌السلام) فرمودند: بر شما باد كاهو كه خون را صاف مي‌كند. پزشكان گفته‌اند: كاهو انواع ويتامين‌ها را دارد و در آن بسياري از املاح معدني وجود دارد, مشروط بر اين كه آن قسمتي را كه بيشتر آفتاب ديده بخورند. دانشمند شيمي‌دان «نيومان» مي‌گويد: كاهو از نظر داشتن آهن بسيار غني است و گلبول‌هاي قرمز خون را زياد مي‌كند و لذا صورت و لب‌ها را سرخ مي‌نمايد و اعصاب را آرامش مي‌بخشد و خواب آور است و چشم را شفاف مي‌كند و به رنگ مو مي‌افزايد. كه همه اين‌ها از اثرات تصفيه خون است. پس در اين سخن امام تأمل كن.  مي‌گويند: در كاهو ويتامين‌هاي اي- ب- ث مي‌باشد و در آن يد وكلسيم و مواد قندي و چربي نيز وجود دارد و اگر خوب جويده شود به هضم غذا كمك مي‌كند. 8ـ كاسني امام صادق (عليه‌السلام) فرمودند: چه سبزي خوبي است كاسني. و نيز فرمودند: بر تو باد كاسني كه نطفه را زياد و فرزند را زيبا مي كند. و فرمودند: هر كس شب كند در حالي كه در شكم او هفت برگ كاسني است, آن شب را از قولنج در امان خواهد بود. پزشكان گفته‌اند: كاسني براي ضعف اعصاب و ضعف بينايي و فاسد شدن خون مفيد است و بدن را پس از ضعف و لاغري تقويت مي‌كند و قلب و كبد را فعال مي‌سازد و رَحِم زنان را تميز مي‌كند و تب را برطرف مي‌سازد. مي‌گوييم: خدايا سخن امام چقدر رسا و جامع است و همه اين خواص را كه پزشكان پس از اين مدت طولاني گفته‌اند شامل مي‌شود. درباره اين سخن امام كه فرمودند: «نطفه را زياد و فرزند را زيبا مي‌كند.» تأمل كن كه در آن دو خاصيت براي كاسني ذكر شده و اين دو خاصيت حاصل نمي‌شود مگر پس از تعديل رحم و پاكي آن و پس از تقويت قلب و اعصاب و پس از آن كه بدن قوت بگيرد؛ گويا كه امام همه اين منافع را با گفتن آن جمله در نظر داشته است. تا اينجا به اين مقدار اندك از گفته‌هاي امام صادق (عليه‌السلام) درباره خواص و منافع ميوه‌ها و سبزي‌ها اكتفا مي‌كنيم اين نمونه‌ها نشانگر علم سرشار ايشان و گستردگي شناخت آن بزرگوار از علم طب است. اگر مي‌خواستيم تمام آنچه را كه از گفته‌هاي امام دست يافته‌ايم در اينجا بيان كنيم, اين مختصر گنجايش آن را نداشت. از اين گذشته يك فردمحقق وقتي به كتاب خوردني‌ها و آشاميدني‌ها (اطعمه و اشربه) در فقه اهل بيت (عليهم‌السلام) مراجعه كند و در آن دقت به عمل آورد و در آداب خوردن وآشاميدن چه پيش از آنها و چه بعد از آنها و چه همزمان با آنها و نيز در سخناني كه در بين وقت آنها و تفصيلاتي كه درباره گوشت‌ها و حبوبات و ميوه‌ها و شيرها و روغن‌ها و غير آنها وارد شده, دقت كند, علم فراواني خواهد يافت و به بحث‌هاي با ارزشي در طب و بهداشت خواهد رسيدو اعتراف خواهد كرد كه امام صادق (عليه‌السلام) پيشواي متخصصان علم طب علاوه بر علم شرايع و اديان است. (برگرفته از كتاب طب الصادق (عليه‌السلام) ص 127 تا 137)