نویسنده : mohammadhasan
تاریخ : چهارشنبه 20 فروردین1393


www.binesheno.com :برای کسانی که به دنبال حکمت واقعی هستند
نویسنده : mohammadhasan
تاریخ : چهارشنبه 18 تیر1393
کسانی که بر اثر گرمی مفرط مزاج قلب و /یا معده و /یا کبد، یا تولید حرارت مفرط در بدن بر اثر تعب جسمی و/یا روانی در طی ساعات روزه داری (و عوامل دیگر)، دچار تشنگی شدید و کاهش رطوبات بدن می شوند می توانند با مصرف ماءالشعیر طبّی به جای آب و چای در سحر و ساعات پس از افطار، عوارض ناخواسته احتمالی را کاهش دهند.

دستور تهیه ماءالشعیر طبی چنین است:

50 گرم جوی پوست کنده سالم (نه پرک و نه نیمکوب) را با چهار لیوان آب (یک لیتر)، با حرارت ملایم، آهسته بجوشانید تا وقتی که جوها به حالت شکفته و کاملاً پخته برسند. این زمان به طور متوسط 40 تا 50 دقیقه طول می کشد. پس از آن، تا این ترکیب سرد نشده، آن را صاف کنید و در جای خنک قرار دهید تا سرد شود. از این چهار لیوان بیش از سه لیوان جو به دست می آید که حداکثر دو روز در یخچال قابل نگهداری است. نوشیدن این مایع بهتر از هر نوشیدنی دیگری می تواند در برابر استرس گرمایی و تشنگی و تحلیل رطوبات، فرد را محافظت کند. البته کسانی که معده سرد و/یا تر داشته باشند بهتر است در هر لیوان آن یک قاشق مرباخوری عسل حل کنند و سپس آن را بنوشند. ماء الشعیر طبی نباید غلیظ و ژله ای شود و الا تأثیر آن معکوس خواهد شد. اگر جو کاملاً مرغوب و مناسب باشد رنگ ماءالشعیر به سرخ ملایم و کمرنگ مایل می شود.

هنگام مصرفِ عادی، ماء الشعیرِ به دست آمده باید تکان داده شود تا دُردی و بخش رقیق آن با هم مخلوط شوند و فرد از غذائیت ماء الشعیر نیز منتفع شود.

در صورتی که نوشیدن ماء الشعیر همراه با رسوب آن برای خورنده خوشایند نباشد، می تواند فقط قسمت آبکی رقیق بالای آن را بنوشد و دُردی آن را دور بریزد، بدین ترتیب فرد از کیفیت سردی دهندگی و تری بخشی ماء الشعیر طبی بهره مند می شود ولی از غذائیت آن سودی نمی برد.

مصرف این فرآورده خانگی به فرد (به خصوص فردی که مزاج گرم و خشک دارد) کمک می کند تا از خشکی پوست، زردی رنگ پوست بدن، گودافتادگی چشم ها، یبوست، غلظت خون، تحریک پذیری عصبی، آزردگی های کلیوی احتمالی و ... دور بماند

نویسنده : mohammadhasan
تاریخ : چهارشنبه 18 تیر1393

دانش طبیعت - روزنامه جمهوری اسلامی با دکتر «عباس یداللهی» متخصص بیوتکنولوژی و اصلاح درختان و عضو هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس درباره خوب و بد میوه‌ها گفت وگو کرده است.

اين گفت‌وگو، به شرح زير است:

* چرا ميوه‌هاي امروزي، عطر و طعم كمتري در مقايسه با ميوه‌هاي قديمي دارند؟

كاهش عطر و طعم ميوه‌ها و صيفي‌هاي امروزي در مقايسه با ميوه‌ها و صيفي‌هاي قديم، به‌‌دليل ورود گونه‌هاي جديد آنها به بازار است؛ مثلا خيارهايي كه در حال حاضر در بازار وجود دارد، انواع اصلاح‌شده‌اي هستند كه عطر و بوي چنداني ندارند، يعني ژن توليد بو يا آروما در آنها يا وجود ندارد يا بسيار كم است.
زماني كه ميوه يا صيفي، بوي كمي داشته باشد، طعم آن هم تحت‌تاثير قرار مي‌گيرد و از نظر مصرف‌كننده، چندان مطلوب به نظر نمي‌رسد. به‌طور كلي، بسياري از ميوه‌هاي امروزي مانند انواع مركبات يا برخي از سبزي‌ها و صيفي‌ها، جزو گونه‌هاي اصلاح‌شده هستند و با اينكه درشت‌تر، شكيل‌تر و متقارن‌تر از ميوه‌هاي قديمي‌اند، عطر كمتري دارند و طعم آنها هم تغيير كرده است.

* آيا اين ادعا كه ميوه‌ها و صيفي‌هاي درشت‌تر و شكيل‌تر، ارزش تغذيه‌اي كمتري هم دارند، درست است؟

نه، نمي‌توانيم ادعا كنيم ميوه‌هاي درشت‌تر، ارزش تغذيه‌اي كمتري دارند. اين روزها در تمام بازارهاي جهاني، ميوه‌هايي كه ظاهر و رنگ بهتري داشته باشند، پسنديده مي‌شوند و توجه به عطر و طعم ميوه‌ها، بيشتر در ايران مطرح است.

* آيا باور استفاده از كود و سم بيشتر براي توليد ميوه‌هاي درشت‌تر، صحت دارد؟

معمولا اينطور نيست. در ميان ميوه‌هاي مختلف، برخي از ارقام آنها جزو ارقام درشت هستند و شكل ظاهري آنها ربط چنداني به نوع پرورششان ندارد. مثلا پاملو كه از خانواده مركبات و شبيه پرتقال است، گونه درشتي است و امكان دارد وزن هر يك عدد از آن به 2 كيلوگرم هم برسد و اين مساله ربطي به استفاده از كود و سم ندارد. معمولا رسيدگي بهتري به ميوه‌هاي درشت‌تر در زمان پرورش آنها شده است.

* پس شما نظريه استفاده از هورمون براي پرورش ميوه‌هاي درشت‌تر را هم رد مي‌كنيد؟

امكان استفاده از هورمون فقط براي پرورش كيوي و انگور، وجود دارد. گاهي از هورمون سايتوكينين براي توليد كيوي‌هايي درشت‌تر استفاده مي‌كنند كه البته استفاده از اين هورمون براساس قوانين بهداشتي كشور ما، مجاز و قانوني نيست. برخي از ارقام انگور را هم با استفاده از هورمون جيبرلين، در اندازه‌هاي درشت‌تري پرورش مي‌دهند.

* استفاده از جيبرلين هم غيرمجاز است؟

نه، اين هورمون در ساير كشورهاي جهان هم براي پرورش برخي انگورها استفاده مي‌شود و مصرف آن در ايران هم منع قانوني ندارد.

* استفاده از اين هورمون‌ها باعث به خطر افتادن سلامت مصرف‌كننده نمي‌شود؟

جيبرلين كه مشكلي ندارد اما هورمون سايتوكينين ممكن است خطرهايي را براي سلامت مصرف‌كننده ايجاد كند.

* آيا مصرف‌كننده‌ها مي‌توانند آلوده بودن كيوي‌ را به هورمون سايتوكينين تشخيص دهند؟

نه ولي نبايد كيوي‌هاي خيلي بزرگ را بخرند چون امكان آلوده بودن آنها به هورمون وجود دارد.

نویسنده : mohammadhasan
تاریخ : پنجشنبه 29 خرداد1393

چکیده
ماساژ درمانی از جمله روش های پیشگیری و درمانی مطرح در پزشکی ایرانی است
دانشمند و طبیب ایرانی قرن » قطب الدین شیرازی « که از سوی پزشکان ایرانی از جمله
هفتم هجری مورد مداقه قرار گرفته است.
ماساژ درمانی از منظر پزشکی ایرانی روشی برگزیده برای مقابله با اختلالات
خاص، شامل اجتماع موضعی مواد در بدن، پروش موضعی اندام، تحلیل مواد ریحی، دفع
غلبه سردی، تغییر جریان گردش مواد در بدن، ممانعت از تحلیل رطوبت های ضروری و
معتدل کننده نرمی یا سفتی بدن است.
در طب ایرانی با توجه به کاربردهای مختلف ماساژ اعم از افزایش گرمی موضعی،
تحلیل مواد یا ممانعت از دفع بیش از حد رطوبات بدنی سبک های مختلف پرفشار،
ضعیف، طولانی مدت، کوتاه مدت، خشن، نرم و معتدل ماساژ تعریف شده است.
در واقع کمیت و کیفیت ماساژ در طب ایرانی متناسب با تفاوت های بدنی، سنی و
شرایط محیطی افراد انتخاب می شود و بر این اساس است که مدت، قوت و خشونت
ماساژ و نیاز به روغن مالی یا نوع روغن تعیین می شود.
پزشکان ایرانی توجه ویژه ای به ماساژ ورزشی داشته و ماساژ های خاصی را قبل و
بعد از ورزش توصیه کرده اند. حکمای ایرانی مالش کف پا را به عنوان یک امر
بهداشتی درمانی در سطح جامعه خود ترویج می کردند. به نظر می رسد برای احیای -
» تحفه سعدیه « در كتاب » دلك « بررسي نظرات حكماي ایراني در خصوص
در جامعه ی امروز، بازیابی نظرات دانشمندان ایرانی و مرور » غمز « و » دلک « دوباره ی
علمی میراث به یادگار مانده از گذشتگان این سرزمین کمک کننده باشد.

مقدمه
ماساژ درمانی در بین فرهنگ های مختلف بشری تاریخچه ای هزاران ساله
دارد. در چین باستان، ژاپن، هند، ملل عربی، مصر، یونان )بقراط پزشکی را هنر
مالش دادن تعریف می کند( و روم دست نوشته هایی از ماساژ وجود دارد. ) 1( در
منابع متعدد پزشکی ایران از قدیمی ترین کتاب پزشکی فارسی به یادگار مانده از
قرن سوم هجری )هدایت المتعلمین( تا منابع مربوط به سده های اخیر از جمله
با سرفصلی مشخص » غمز « و » دلک « بحث ماساژ یا » حفظ الصحه ناصری « کتاب
- .) غالباً در بخش کلیات یا علوم پایه طب ایرانی مورد بحث قرار گرفته است. ) 8 2
و » ماساژ بدن « معادل » مالیدن « و » دلک « در منابع طب سنتی ایرانی، واژه های
به » فشار با انگشتان بر نواحی مختلف از جمله کف پا « به معنای » غمز « کلمه ی
حکیم و طبیب قرن هفتم هجری نیز در » قطب الدین شیرازی « . کار رفته است
ضمن شرح گفته های ابن سینا در این خصوص اقدام به » تحفه سعدیه « کتاب
گردآوری نظرات سایر دانشمندان در ارتباط با ماساژ کل بدن و ماساژ کف پا
نموده است که با توجه به از دست رفتن اصل آن منابع بر ارزش و اهمیت کتاب
) وی افزوده شده است. ) 9
اما با وجود تمام ریزبینی ها و نظریات علمی مطرح شده از سوی دانشمندان
ایرانی کمتر مطالعه ای است که به بررسی ماساژ ایرانی اختصاص یافته یا آن را به
مجامع علمی معرفی کرده باشد. حتی کارآزمایی های بالینی صورت گرفته در
ایران نیز اثر دیگر سبک های ماساژ مانند ماساژ سوئدی ) 11 ( و رفلکسولوژی
11 ( را بررسی می کنند. این در حالی است که امروزه پس از یک دوره کم (
توجهی ناشی از رشد فن آوری در عرصه پزشکی شاهد گسترش اقبال عمومی به
استفاده از ماساژ و دیگر روش های درمانی طب مکمل و جایگزین هستیم به خصوص
گونه ای که بنابر گزارش مرکز ملی تحقیقات سلامت آمریکا تنها در یک سال
نزدیک به 18 میلیون نفر از افراد بالغ این کشور ماساژ گرفته اند ) 12 ( و بر پایه
مطالعات گسترده ایی که در رابطه با ماساژ صورت گرفته است کتاب علمی ماساژ
درمانی بر اساس نتایج بالینی تألیف شده است. ) 11 ( بنابراین لازم است که با یک
بازنگری علمی و جامع از ماساژ ایرانی مقدمات تحقیقات بالینی در این حوزه
فراهم شود.
روش کار
9( در کنار نسخ ( ،» تحفه سعدیه « این تحقیق برپایه ترجمه نسخه خطی کتاب
1 و ، عربی ) 4( و فارسی قانون ابن سینا ) 14 ( و دیگر منابع معتبر طب سنتی ) 2
8 5 ( صورت گرفته است و جهت تکمیل بحث ضمن بهره گیری از کتب جدید -
ماساژ درمانی ) 11 و 15 ( با مراجعه به پایگاه های اطلاعاتی Medline و Elsevier
و Google Scholar از جدیدترین مقالات منتشر شده در این حوزه استفاده شده
است.
اثرات درمانی ماساژ از منظر پزشکان ایرانی:
ماساژ در پزشکی ایرانی در بحث پیشگیری و درمان اختلالات عضوی و
عمومی بدن مطرح است. اثرات ویژه دلک و غمز بر بدن را با استفاده از منابع
معتبر پزشکی ایرانی و نظرات قطب الدین شیرازی می توان به صورت زیر برشمرد
- :)9 2(
.1 دفع مواد غلیظ از یک عضو : ماساژ مواد زایدی را که در عضوی خاص
جمع شده اند و به علت غلظت و لزوجتشان با داروهای مسهل یعنی داروهایی که
مواد زاید را از طریق سیستم گوارشی دفع می کند ) 11 ( قابل جذب و دفع نیستند
رقیق می کند و برای تحلیل و دفع تدریجی آماده می سازد.

.2 پرورش موضعی اندام: ماساژ می تواند باعث پرورش موضعی اندام شود؛
چرا که در ماساژ بدون مشارکت سایر اعضا می توان گرمای یک عضو را افزایش
داد و با اتساع موضعی مجاری و رقیق ساختن مواد خونرسانی به آن را تقویت
کرد در حالی که در ورزش حتی ورزش های موضعی به ناچار اندام هایی نیز که
قصد بزرگ کردنشان را نداریم حرکت داده می شوند و این هدف به خوبی تأمین
نمی شود.
.1 تحلیل مواد ریحی: ماساژ مواد خاصی که در اصطلاح تخصصی طب سنتی
به آن ها مواد ریحی گفته می شود یعنی از نظر قوام همچون باد هستند را تحلیل
می برد. دفع این مواد به علل مختلفی از جمله قوام خاص یا نپختگی شان با
داروهایی مثل مسهل ها ممکن نیست ورزش هم روش درمانی مناسبی نیست
چراکه ورزش درمانی در این موارد باید قوی و طولانی باشد و انجام چنین
حرکاتی برای خیلی ها ممکن نیست بنابراین بهترین روش درمان در این موارد
همان دلک یا مالش است. از طرفی در مواردی ممکن است مصرف دارو ممکن
نباشد یا بیمار به مصرف آن رضایت ندهد و به خوردنش عادت نداشته باشد که
در این موارد نیز ماساژ روش منتخب درمانی است.
.4 مقابله با غلبه برودت موضعی: ماساژ روش درمانی مواردی است که بر اثر
غلبه سرمای شدید )برد مجمد( بر یک اندام ایجاد می شود مثل انواع کشیدگی یا
اسپاسم های ایجاد شده در عضلات گردن و ترقوه که بهترین درمان شان مالش بعد
از پاکسازی بدن از مواد زاید است.
.5 جذب مواد به موضع ماساژ: ماساژ می تواند ماده را از عضوی به عضو
دیگر جذب کند و با این حرکت بدون این که ماده ای از بدن دفع شود جریان
آسیب زا از عضو بیمار منحرف و بیماری رفع می شود. حکما این روش را به

صورت ماساژ پا در درمان بیماری های اندام فوقانی خصوصاً سردرد مطرح
) کرده اند. ) 11
.1 ممانعت از تحلیل مواد: از فواید ماساژ با روغن ممانعت از تحلیل
رطوبت های ضروری بدن با ایجاد انسداد در منافذ پوستی است که از این اثر در
بخش ماساژهای بعد از ورزش بیش تر بحث می شود.
.1 به اعتدال رساندن نرمی یا سفتی بدن: ماساژ می تواند بدن های سفت را
متخلخل یا منعطف و بدن های نرم و شل را محکم کند و این کار تنها با مالش
ممکن است. در واقع انباشتگی یا تکاثف بدن های متخلخل، استحکام بدن های نرم،
تکاندن یا متخلخل کردن بدن های انباشته و نرم کردن بدن های سخت و محکم از
اهداف ماساژ شمرده می شود. بنا به نظر شیخ ماساژ شدید قبل از خواب با خشک
کردن بدن مانع ریزش مواد رطوبی به مفاصل می شود و قطب الدین نیز این امر را
) ناشی از محکم شدن اعضا بیان می کند. ) 4 و 9
» دلک « دسته بندی
یا مالش در طب ایرانی بر حسب مدت و چگونگی انجام به » دلک «
دسته های مختلفی تقسیم می شود که چهار دسته اول را بقراط در کتاب
آن را تکمیل کرده » حفظ الصحه « آورده است و جالینوس در کتاب » قاططریون «
تا منابع اخیر » قانون « است. این دسته بندی که مورد تأیید ابن سیناست از کتاب
- :) طب سنتی تقریباً یکسان است ) 2 و 9 4
-1 مالش سخت یا قوی که با اعمال فشار بر اندام ها انجام می شود و باعث
استحکام آن ها می شود. این ماساژ بیشتر از این که باعث تحلیل شود موضع را گرم
می کند.
-2 مالش ضعیف که با اعمال نیروی ملایم باعث جاری شدن رطوبت در اندام
00 / فصلنامه تاریخ پزشكي........... سال پنجم، شماره چهاردهم، بهار 2931
امیرمحمد جلادت، فاطمه عطارزاده، مرضیه چروم، مجید نیمروزي
و تخلخل و سستی یا آرامش می شود؛ این ماساژ به آرامی و در زمانی کوتاه انجام
می شود پس گرمی یا تحلیل چندانی به همراه ندارد.
-1 مالش بسیار یا مالش طولانی مدت که به صورت پی در پی در زمانی دراز
صورت می گیرد؛ در این ماساژ تحلیل بیش تری حاصل می شود.
-4 مالش معتدل یعنی ماساژ در حدی که خون به موضع جمع شود و قبل از
کاهش بالندگی یا بروز تحلیل متوقف شود؛ این ماساژ باعث چاقی موضعی
) می شود. ) 1
-5 مالش خشن یا کیسه کشی؛ در این ماساژ با مالیدن پارچه ای خشن خون
به سرعت به سطح عضو جذب می شود و با سستی عضو مقابله می شود.
-1 مالش نرم یا املس که به وسیله دست یا پارچه ای نرم انجام می شود باعث
جذب خون به موضع و حبس آن در آن جا می شود. این ماساژ با ایجاد تخلخل
سطحی در عضو باعث تجمع خون در آن جا و تنگی مجاری وابران و در نتیجه
حبس خون در موضع می شود و اجازه تحلیل نمی دهد.
بنابراین با در نظر گرفتن سه حالت دیگر یعنی مالش معتدل در قوت و
ضعف، مالش قلیل یا کوتاه مدت و مالش معتدل در نرمی و خشونت 9 حالت یا
سبک ماساژ در پزشکی ایرانی قابل تعریف است که هر کدام برای شرایط فردی
) 9 و 14 ،1 ،1، و محیطی خاصی مناسب هستند. ) 4
» دلک « انتخاب سبک مناسب
عوامل متعددی از منظر پزشکی ایرانی در انتخاب سبک ماساژ دخیلند؛
وضعیت بدنی از جمله این موارد است. سازگارترین نوع مالش در بدن های شل و
متخلخل مالش ضعیف و اندک است یعنی وقتی توان بدنی کم است مالش ضعیف
یا کوتاه مدت مناسب است اما آن گاه که نیروی بدنی قوی است مالش قوی و
05 / فصلنامه تاریخ پزشكي........... سال پنجم، شماره چهاردهم، بهار 2931
» تحفه سعدیه « در كتاب » دلك « بررسي نظرات حكماي ایراني در خصوص
طولانی مدت، بایسته است. در بدن های معتدل هم، ماساژ معتدل بهترین ماساژ
) است. ) 1 و 9
ماساژ قوی و دراز مدت باعث سفتی و پرورش اندام می شود و با بدن های
چاق گوشتی سازگار است؛ به عبارتی این افراد توان تحمل چنین ماساژی را دارند
اما افراد چاق غیرعضلانی که پیه زیادی دارند به علت تجمع فضولات در بدن شان
و ضعفی که دارند ماساژ قوی را تحمل نمی کنند و مناسب ترین ماساژ در این افراد
) ماساژ طولانی مدت است. ) 1 و 9
در انتخاب شیوه ماساژ توجه به فصل نیز لازم است سازگارترین انواع مالش
در زمستان مالش قوی است چرا که در این فصل نیروی درونی خوب است؛ از
طرفی غذا معمولاً غلیظ، حرکت کم و مواد مجتمع در بدن زیاد است. اما در
تابستان مالش باید ضعیف و کم باشد زیرا منافذ بدن باز هستند و نیروی بدنی
تحلیل می رود. در بهار تخلخل بدن کمتر از تابستان است و مواد زیادی در بدن
جریان دارند که باعث افت نیرو می شود؛ لذا در این فصل ماساژ ضعیف تر از
زمستان اعمال می شود و مالش دراز مدت مناسب ترین نوع مالش در بهار است و
بالاخره در پاییز مالش باید ضعیف باشد چرا که در این فصل مسام باز یا متخلخل
) 1 و 9 ، است و به دنبال گرمی فصل قبلی بدن تحلیل رفته است. ) 4
برای رسیدن به نتیجه مطلوب از ماساژ درمانی باید به قوام و مقدار ماده
مجتمع در بدن هم توجه داشت. هنگامی که قوام ماده لطیف است ماساژ باید کوتاه
یا ضعیف باشد و آنگاه که ماده غلیظ است ماساژ باید طولانی مدت باشد چرا که
مالش کوتاه مدت توانایی تحلیل ماده غلیظ را ندارد. اگر ماده کم باشد مالش
اندک یا ضعیف، کافی است و اگر ماده فراوان باشد مالش قوی یا زیاد، سودمند
) است. ) 1 و 9

نوع مالش در سنین مختلف نیز باید متفاوت باشد. از آن جا که رشد کودکان
نیازمند رطوبت است نباید مالش به گونه ای باشد که این رطوبت را در کودکان
تحلیل برد به عبارتی در کودکی ماساژ باید ضعیف یا اندک باشد اما در جوانی،
میانسالی و پیری سازگارترین مالش، مالش درازمدت است زیرا در جوانی حرارت
بدنی زیاد، مزاج بدن خشک و مواد مجتمع در بدن لطیف است پس حرارت زیادی
با مالش نباید اعمال شود، در افراد میانسال و پیر نیز با توجه به ضعف بدن و تجمع
مواد زاید در بدن مالش دراز مدت سازگارترین ماساژ است.
درست است که مالش سفت، سخت و زبر بدن را سفت می کند اما چنین
ماساژی کودکان را از رشد باز می دارد زیرا رشد زمانی است که بدن قابلیت
انعطاف داشته باشد؛ به علاوه تحلیل زیاد حرارت غریزی را ضعیف می کند و توان
رشد را کم می کند. در زمان بلوغ چون بدن سفت می شود مالش سخت تحلیل
زیادی را به دنبال ندارد و باعث سفتی بدن می شود در این حالت فسادپذیری بدن
) کمتر خواهد بود. ) 1 و 9
در ماساژ باید به اعضای آسیب دیده و اندام اطرافشان هم توجه داشت و
) مراعات این اعضا لازم است. ) 9
ماساژ ورزشی
ماساژ را بر اساس این که بدن را مستعد تحلیل پذیری کند یا این که خستگی
دلک « و » دلک استعداد « یا عوارض ناشی از تحلیل را رفع کند به دو دسته
) 1 و 9 ، تقسیم می شود. ) 4 » استرداد
دلک استعداد، مالشی است به منظور آماده سازی بدن برای تحلیل مواد زاید.
هدف اصلی از این ماساژ رقیق سازی مواد زاید موجود در بدن، اتساع منافذ پوستی
و تحلیل فضولات است.

این ماساژ قبل از حرکت یا ورزش به صورت نرم شروع می شود و به تدریج
شدت می گیرد تا در ادامه با ورزشی که فرد می کند دفع فضولات بهتر صورت
بگیرد؛ البته بسته به مواردی که گفته شد یعنی با توجه به شرایط فردی، سنی،
همچنین مواد موجود در بدن و اندام آسیب دیده مالش استعداد متفاوت اعمال
می شود و در کودکان نظر به نیاز شان به رطویت غریزی برای رشد چنین ماساژی
توصیه نمی شود.
دلک استرداد، دلکی است که پس از ورزش صورت می گیرد. در این دلک
:) 1 و 9 ،1 ، رقیق و خالی از حرکات سخت و شدید دو هدف دنبال می شود ) 4
.1 تحلیل مواد زاید باقی مانده از ورزش و رفع درد ناشی از تجمع سموم در
نام دارد نباید از روغن استفاده کرد یا » دلک مسکن « بدن. در این ماساژ که
روغن مصرفی را باید از نوع روغن های تحلیل برنده و گشاینده منافذ بدن انتخاب
) 18 و 19 ، کرد؛ مانند روغن زیتون کهنه ) 1 تا باعث بسته شدن منافذ و توقف
تحلیل نشود.
.2 ماساژ به منظور جلوگیری از دفع بیش تر رطوبات بدنی؛ این ماساژ با
استفاده از روغن های لزج مسدود کننده منافذ پوستی به صورت ملایم، بدون فشار
و در زمانی معتدل انجام می شود. نیاز بدن به این ماساژ مانند نیاز آن به سکون حین
ورزش است؛ پس جزیی از ورزش خوانده می شود در حالی که ماساژ مسکن را
) که همانند ورزش ایجاد تحلیل می کند صنفی از ورزش شمرده اند. ) 9
ماساژ استرداد برعکس ماساژ استعداد به قوت آغاز می شود و به تدریج به
اعتدال می گراید تا انتقال وضعیت از حالت متحرک حین ورزش به حالت سکون
ناگهانی نباشد. بهتر است این ماساژ به صورت پیوسته و پیاپی باشد و حرکت
دست ماساژور در جهت های گوناگون باشد تا اثر مالش به قسمت های مختلف

اندام برسد. در این بین باید ماساژگیرنده هم اندام خود را بکشد تا مواد زائد بهتر
دفع شوند. نفس گیری و حبس آن نیز در این امر سودمند است زیرا عضلات
صدری کشیده می شوند و فضولات شان دفع می شود؛ البته در این هنگام باید شکم
شل باشد تا مواد از سینه با پایین هدایت شوند و بعد در بازدم عضلات شکم هم
) 1 و 9 ، سفت می شوند تا مواد به مجاری دفعی هدایت شوند. ) 4
در برخی موارد ورزشکاران وسط ورزش ماساژ استرداد را می گیرند تا
اندامشان قوی و بزرگ شود، در این صورت نیازی نیست که ماساژ زیاد باشد.
)9(
در فردی که بدن مناسبی دارد ماساژ باید در کمیت و کیفیت معتدل باشد
زیرا در این افراد هدف سخت یا سست کردن بدن نیست بلکه هدف حفظ اعتدال
بدن است؛ مگر اینکه فرد غذای نامناسبی خورده باشد و تحلیل و دفع مواد زاید
) باقی مانده در اهداف ماساژ قرار گیرند. ) 9
نکات مربوط به روغن مالی حین ماساژ
روغن مالی از عواملی است که می تواند مانع تحلیل شود و خشکی ناشی از
مالش بیش از حد را رفع می کند. روغن مصرفی در ماساژ ایرانی بسته به جثّه یا
هیکل افراد، فصل، خلط یا ماده جاری در بدن و توان بدنی متفاوت است. در سخنه
یا هیکل متخلخل و شل روغن فراوانی لازم است اما در بدن های متلزز یا توپر
روغن باید اندک باشد.
در فصول خشک یعنی پاییز و تابستان روغن باید زیاد باشد اما در بهار و
زمستان به دلیل رطوبت موجود در این دو فصل اندکی روغن کافی است. روغن
بنفشه برای مالش در فصل تابستان مناسب است در حالی که روغن های شود و
.) بابونه برای زمستان مناسب هستند ) 1

در کل روغن مالی یا با روغن های محلّله است مانند روغن بابونه، شود و
زیتون کهنه که منافذ بدن را باز و به تحلیل فضول کمک می کنند یا باعث تبدیل
18 و 19 ( یعنی سردی حاکم بر موضع را رفع می کنند و یا با ، مزاج می شوند؛ ) 1
روغن های معتدله مرطبه است که رطوبت می بخشند؛ ) 21 ( مانند روغن بنفشه،
نیلوفر و کدو و التبه در مواردی نیز از روغن هایی استفاده می شود که با جمع
کردن پوست و تنگی منافذ آن مانع عرق کردن می شوند و پوست را تقویت
) می کنند؛ مانند روغن زیتون نارس )انفاق( یا روغن مورد. ) 21
حال اگر خلط یا ماده رطب زایدی که می خواهد تحلیل رود از جمله اخلاط
خشک باشد روغن زیاد لازم است و برعکس اگر تر یا رطب باشد روغن باید
اندک باشد. هرگاه توان بدنی ضعیف باشد برای جلوگیری از تحلیل زیاد روغن
زیادی لازم است؛ درحالیکه هرگاه توان فرد خوب است روغن چندانی لازم
) نیست. ) 9
عوارض ناشی از خطا در انتخاب سبک ماساژ
در شرح تحفه سعدیه در خصوص سوء تدبیر یا اشتباه در سبک ماساژ بحث
قابل توجهی ارائه می شود. شرح وی با این جمله از شیخ شروع می شود که: مالش
سخت نابه جا خطر کمتری از مالش نرم اشتباه به همراه دارد. وی این سخن را نقلی
از مقاله دوم کتاب حفظ الصحه جالینوس دانسته است و در بیان معنای
چنین توضیح می دهد که خطا یا در کمیت است یا در کیفیت، اگر مالش » خطا «
صلب باشد باعث می شود که بدن سفت شود و در مقابل آفت های داخلی و
خارجی مقاومت تر شود درحالی که ماساژ نرم بدن را مستعد فساد می کند؛ پس
ماساژ سفت در هر حال برای بدن بهتر است اما اگر خطا در کمیت باشد و مدت
زمان مالش بیش تر از آنچه که باید طول بکشد پس تحلیل زیادتری صورت

می گیرد؛ در حالی که اگر مدت ماساژ کمتر از مدتی که باید باشد تحلیل کامل
انجام نمی شود اما این خطا به راحتی با فعالیت ورزشی به دنبال ماساژ جبران
می شود پس خطر چنین اشتباهی که قابل جبران است کمتر از افراط در ماساژ
است که ممکن است قابل جبران نباشد و با کم شدن رطوبت لازم در بدن رشد
متوقف شود.
اما در ادامه بحث می گوید که اشتباه در انتخاب کیفیت مناسب ماساژ هم
می تواند به رشد کودک صدمه بزند چرا که بدنی که زیاد سفت شده است انعطاف
لازم برای رشد را از دست می دهد پس همیشه ماساژ قوی هم ماساژ بهتر نیست و
با توجه به سن باید که در اطفال سبک ماساژ را ملایم تر و کوتاه تر از حد لازم
) انتخاب کرد. ) 9
نظریه های مطرح در خصوص ماساژ کف پا و شرایط اتاق ماساژ
قطب الدین بعد از اتمام شرح گفته های ابن سینا، مطالبی را در خصوص ماساژ
د 415 ق/ 1144 م( به شرح خود می ( » ابوالفرج عبدالله بن الطیب « کف پا از کتاب
افزاید. وی آرامش حاصل از ماساژ کف پا را ناشی از وجود انتهاهای عصبی زیاد
در پا و به جریان افتادن مواد سرازیر شده به سمت پا طی فعالیت های روزانه ذکر
می کند. این اعتقاد وجود داشته است که جریان و حرکت مواد به سمت سر سبب
.) خواب آلودگی می شود ) 22
قطب الدین اشاره ای نیز به اتاق ماساژ می کند و بیان می کند که بخاری
)گرمی بخشی محیط( باید در ورودی اتاق باشد تا به تعریق کمک شود چرا که
در خروجی اتاق باشد نفوذ حرارت و گرما به بدن عرق کرده ماساژ گیرنده و
) منافذ باز پوستی زیاد خواهد بود و باعث خشکی و مانع تعریق می شود. ) 9

نتیجه گیری
امروزه ماساژ درمانی یکی از شایع ترین شکل های درمانی رو به گسترش دنیا
) 21 و 24 ، است که مطالعات بالینی متعددی به آن اختصاص یافته است. ) 11
در طب ایرانی نیز ماساژ یکی از اصول حفظ تندرستی محسوب می شود و
جایگاه خاصی در پیشگیری و درمان دارد. نکته قابل توجه ماساژ در پزشکی
ایرانی متفاوت بودن سبک ماساژ با توجه به تفاوت افراد است. در این شاخه از
طب مکمل و جایگزین کمیت و کیفیت ماساژ براساس شناختی که پزشک از
برایند فعالیت هورمون های درون ریز و متابولیسم پایه افراد پیدا می کند و با توجه
به شرایط محیطی حاکم بر افراد سبک ماساژ طوری انتخاب می شود که گرمی،
سردی، خشکی یا تری غالب بر آنها به تعادل نزدیک می شود و این یک نقطه
با » دکتر مصطفوی « قوت برای طب سنتی ایران محسوب می شود چرا که به قول
استفاده از این مدل تشخیصی، می توان بسته های درمانی را متناسب با افراد مختلف
طراحی کرد ) 25 ( اما شرط استفاده از آن آشنا شدن مجدد جامعه علمی امروز با
این زبان علمی است.
نظریه طب ایرانی با تأکید بر متفاوت بودن اثرات ماساژ با توجه به شرایط
مختلف فردی و محیطی این فرض را مطرح می کند که برخی از پاسخ های منفی
بالینی مرتبط با ماساژ ) 21 ( ممکن است ناشی از عدم توجه به این دسته بندی باشد.
در طب ایرانی با ارزیابی که از علایم گرمی، سردی، خشکی یا تری غالب بر
افراد صورت می گیرد سبک های مختلفی از ماساژ پیشنهاد می شود که در هر کدام
در مدت، سرعت و نیروی اجرایی متفاوت هستند و با روغن های خاص یا بدون
روغن مالی انجام می شوند. نتایج بالینی حاصل از مطالعات امروز نیز مشخص کرده
است که نیاز به روغن، مدت و عمق ماساژ با توجه به هدف درمانی باید متفاوت
باشد به عنوان مثال مشخص شده است که برای رفع خستگی و بی حالی بهتر است
که ماساژ کوتاه مدت یعنی کمتر از 21 دقیقه باشد ولی برای رسیدن به آرامش
بیشتر ماساژ های سطحی، طولانی یعنی بالای نیم ساعت و با روغن های خاص مثل

) روغنی با اسانس اسطوخودوس مؤثرتر است. ) 11
نکته قابل توجه دیگر در ماساژ ایرانی مربوط به ماساژ انتهاها یا ماساژ پاست.
« ماساژی که امروزه تحت عنوان بازتاب شناسی یا Reflexology شناخته شده و »
آمریکایی متولد قرن 19 میلادی به عنوان وارد کننده این علم به » فیکسجرالد « از
مورد » تحفه سعدیه « مجامع علمی یاد می شود در بیش از هفت قرن پیش در کتاب
مداقه قرار گرفته و چند نظریه در مورد مکانیسم اثرات آرام بخشی این نوع ماساژ
ارایه شده است که امروزه هم در کتب بازتاب شناسی مطرحند. ) 15 ( بر طبق این
نظریه ها وجود پایانه های عصبی فراوان در پا و گردش مجدد موادی که طی
فعالیت روزانه به انتهای بدان سرازیر شده اند توجیه گر آرامش حاصل از ماساژ
کف پا هستند. البته در منابع ایرانی از جمله کتاب قانون ابن سینا مکانیسم دیگری
نیز در توجیح اثرات درمانی ماساژ پا قید شده است و آن منحرف شدن جریان
ریزش مواد آسیب زا از اعضای حیاتی به سمت انتها هاست که در مقاله دیگری از
این نویسنده به آن پرداخته شده است. ) 11 ( به هر حال اهمیت این ماساژ در نظر
حکما به گونه ای بوده است که باعث شده است آنها استفاده از سنگ پا در
حمام ها را به عنوان یک اصل فرهنگی بهداشتی در جامعه خود ترویج دهند و در -
آثارشان قید کنند که این عمل، بسیاری از بیماری ها خصوصاً امراض عصبی را در
جامعه کم می کند. ) 8 1 ( از این اشارات مشخص می شود که احیای ماساژ در -
جامعه امروزی نیز بدون پشتیبانی و حمایت پزشکان و مسئولان بهداشتی درمانی -
جامعه ممکن نیست و امید است که بازنگری میراث به جا مانده از مکتوبات
پزشکان ایرانی بتواند راه را برای احیای نقاط قوت فرهنگی بهداشتی ایرانی در -
جامعه امروز هموار کند.

فهرست منابع
1. Brault JS, Kappler RE, Grogg BE. Manipulation, Traction and Massage, Physical Medicine and Rehabilitation. 4th ed: Saunders Philadelphia, Pa; 2000. p. 427 - 47.
.2 اخوینی بخارایی، ا. )قرن 11 (: هدایت المتعلمین فی الطب. متینی ج، چاپ دوم، مشهد: چاپخانه
1144 ه.ش. - ، دانشگاه مشهد، صص 111 8
.1 رازی، محمدبن زکریا. )قرن 4 1 (: المنصوری فی الطب.ترجمه: ذاکر، م.ا. تهران: انتشارات دانشگاه -
1181 ه.ش. ،111 ، تهران، صص 242
.4 ابن سینا، حسین .)قرن 4 5 (: القانون فی الطب. القش ا، زیعور ع. بیروت: عزالدین، بیروت، صص: -
1418 ه.ق. ) 1981 م.(. - ،211 15
.5 - - ، جرجانی، س.ا. )قرن 5 1 (: ذخیره خوارزمشاهی. نسخه عکسی. تهران: سیرجانی س، صص 151 1
1155 ه.ش.
.1 - - .) 1111 ه.ق. ) 1915 ، ارزانی، م.ا. )قرن 11 12 (: مفرح القلوب. لاهور: سلیم لاهور، صص 121 11
.1 - -11 ، عقیلی خراسانی شیرازی، م.ح: خلاصة الحکمه، ناظم ا. چاپ اول، قم: اسماعیلیان، صص 414 81
1185 ه.ش. ،851
.8 1181 ه.ش. - ، گیلانی، م.ک: حفظ الصحه ناصری. چوپانی ر. تهران: المعی، صص 152 1
.9 - . قطب الدین شیرازی: تحفه سعدیه. نسخه عکسی مدرسه شهید مطهری. صص 995 9
.11 خداکرمی، ن. حسابی نژاد، م. اکبرزاده باغبان، ع. سلیمانی، ف: تأثیر ماساژ بر رشد و تکامل
- . شیرخواران. فصلنامه علمی پژوهشی توانبخشی: 1189 ، سال یازدهم،شماره 5، صص 14 8
.11 میرزایی، ف. کاویانی، م. جعفری، پ: تأثیر رفلکسولوژی بر اضطراب زنان نخست زا. مجله حیات:
- . 1189 ، سال شانزدهم، شماره اول، صص 15 11
12. Massage Therapy: An Introduction [database on the Internet]. National center for complementary and Alternative Medicine. NCCAM. [cited Updated August 2010]. Available from: http//nccam.nih.gov.
13. Andrade C-K, Clifford P. Outcome-Based Massage From Evidence to Practice. 2nd ed. Philadelphia . Baltimore . New York . London: lippincott Williams & Wilkins, a Wolters Kluwer business; 2001, 2008.
.14 - ، ابن سینا، ح: قانون در طب. ترجمه: شرفکندی. ج 1. چ ششم. تهران: سروش، صص 111 18
1111 ه.ش.
50 / فصلنامه تاریخ پزشكي........... سال پنجم، شماره چهاردهم، بهار 2931
امیرمحمد جلادت، فاطمه عطارزاده، مرضیه چروم، مجید نیمروزي
15. Marquart H. Reflexotherapy of the Feet. Stuttgart - New York: Thieme(international School of Reflexotherapy of the feet); 2000.
.11 صادقپور، ا. جلادت، ا.م: داروهای مسهل، مهمترین دسته دارویی در طب سنتی ایران. مجله طب
- . سنتی اسلام و ایران: 1191 ، سال ششم، شماره 2، صص 111 1
.11 جلادت، ا.م. عطارزاده، ف. همایونی، ک: غمزدرمانی در پزشکی ایرانی و مقایسه آن با بازتاب
.1191 ، درمانی، سال چهارم، شماره 4
.18 1989 م. - ، ابن رشد: الکلیات فی الطب. نسخه عکسی: طالبی ع. شیبان ح. صص 111 24
.19 جرجانی، س.ا. )قرن 5 1 (: الاغراض الطبیه و المباحث الاعلائیه. ترجمه: تاجبخش، ح. ج 1، چاپ -
- .1188 ، دوم، تهران: انتشارات دانشگاه تهران، صص 218 21
.21 ، شیرازی، م. )قرن 11 (: تسهیل العلاج. مؤسسه احیاء طبیعی. چاپ اول. تهران: جلاالدین، ص 114
.1188
.21 - . هروی م. قرابادین صالحی. نسخه عکسی. صص 111 21
.22 ارزانی م.ا. )قرن 11 12 (: مفرح القلوب. ترجمه: ناظم، ا. باغبان، م. جلد 2، چاپ اول. تهران: المعی، -
.1191 ، ص 195
23. Ezzo J, Haraldsson BG, Gross AR, Myers CD, Morien A, Goldsmith CH, et al. Massage for Mechanical Neck Disorders: A Systematic Review. Spine. 2007;32(3):353-62 10.1.0000254099.07294.21.
24. Cherkin DC, Sherman KJ, Deyo RA, Shekelle PG. A review of the evidence for the effectiveness, safety, and cost of acupuncture, massage therapy, and spinal manipulation for back pain. Annals of internal medicine. 2003;13.8(11). p.898-906 .11
.25 - ، جرجانی، س.ا. )قرن 5 1 (: ذخیره خوارزمشاهی. ترجمه: اعتمادی، م. شهراد، م. مصطفوی، ج. ج 1
1144 ه.ش. - ، تهران: مؤسسه انتشارات انجمن ملی، صص 51 9122

نویسنده : mohammadhasan
تاریخ : سه شنبه 20 خرداد1393

خلط جسم رطب سیال بالفعل را نامند که استحاله و انقلاب یابد به سوی آن  غذا؛

رطوبت های بدن یا اولی است و یا ثانوی- رطوبت های اولی همان اخلاط چهارگانه دم، بلغم ، صفرا و سوداست؛ رطوبت های ثانوی یا زاید است و یا غیر زاید. زاید مانند عرق و مخاط و غیر زاید که مرحله ای است از حالت خلطی استحاله یافته که در اعضا نفوذ نموده ولی بطور کامل جزو بافت نگردیده است.

اجزای چهارگانه ی خلط شامل دم ، بلغم ،  صفرا و سودا می باشند.

خون مزاجی گرم و تر دارد و در حالت طبیعی سرخ و بدون تعفن و بسیار شیرین و با قوام معتدل است. خون غیرطبیعی دو گونه استیا بدون آمیختگی با خلطی از مزاج شایسته ی خود تغییر یافته است مثلاً مزاج آن گرم و یا سرد گردیده است. و یا در اثر آمیختن با خلط ناصالح در مزاج ان تباهی بوجود امده است که این خود دو حالت دارد ؛ یا خلط تباه از بیرون خون بدان نفوذ نموده و باعث فساد آن گردیده است و یا خلط تباه از خود خون بوجود آمده است. خون غیرطبیعی ممکن است به سبب امیزش با سودا یا بعضی اصناف بلغم قوام طبیعی خود را از دست بدهد و دُردی و غلیظ گردد و یا به سبب آمیزش با صفرا یا آب، آبکی و و رقیق. از حیث رنگ گاه به سبب آمیزش با سودا بسار تیره و یا به سبب آمیزش با بلغم ف سفید گردد. از نظر رنگ و بو ممکن است در اثر آمیزش با بلغم مالح، شور و یا به سبب آمیزش با سودا بلغم حامض، ترش گردد.

بلغم طبیعی ان است که شایستگی تبدیل به خلط خون را داشته باشد زیرا بلغم خونبا نضج ناتمام است که این بلغم شیرین نبوده و بسیار سرد هم نیست بلکه نسبت به بدن انسان و دو خلط خون و صفرا اندکی سردتر است. بلغم طبیعی جایگاه خاصی در بدن ندارد و همراه خون در بدن جریان می یابد تا در صورت نیاز در اثر حرارت غریزی تبدیل به خون شود و دیگر آنکه غذای اعضای بلغمی چون مغز فراهم کند. اعضایی که در اثر حرکت زیاد ممکن است دچار خشکی شوند همچون مفاصل می توانند از تری بلغم منتفع گردند. بلغم غیر طبیعی به اعتبار مزه چهار نوع مالح ، حامض، عفص و مسیخ می باشد و به اعتبار قوام مائی ، زجاجی ، مخاطی و جصی

صفرای طبیعی کف خون می باشد که به رنگ احمر اناصع و یا سرخ خالص می باشد که سبک و تیز است. هنگامی که صفرای طبیعی در کبد بوجود می آید، دو بخش می گردد ، بخشی همراه خون است که به اعضایی چون ریه که برای تغذیه نیازمند بهره ای از خون هستند غذا رسانی کند و در ضمن با ایجاد رقت و لطافت در خون به عبور خون از مجاری تنگ کمک کند.آن قسمتی از صفرای طبیعی که به کیسه ی صفرا می رود دو نقش اساسی دارد یکی انکه بدن را از صفرای اضافی پاک می کند و صفرا را در آن کیسه ذخیره می کند دوم آنکه از طرفی باعث شستشوی روده از مدفوع و بلغم چسبنده می گردد و از طرفی با تحریک روده و مقعد باعث احساس دفع می گردد.  صفرای غیر طبیعی دو گونه است: یکی آنکه به سبب اختلاط با ماده ی بیگانه از حالت طبیعی خارج شود که این ماده در اکثر موارد بلغم است و در بعضی موارد سوداست. اگر بلغم رقیق با آن بیامیزد مره ی صفرا حاصل می شود و اگر بلغم غلیظ با ان بیامیزد مره ی محیه بوجود می آید. اگر صفرا با سودا بیامیز خود دو حالت دارد ، یا از درون خود سوخته گردد و رمادیت پیدا کند . جزو لطیف ان با خاکستر بیامیزد به گونه ای ان دو از هم جدا نگردند و رمادیت در آن حبس شود به آن صفرای سوخته گویند که خطرناک تر است  و یا آنکه از خارج سودا وارد آن گردد و با صفرا بیامیزد که خطر کمتری دارد. نوع دوم که به علتی در گوهر وجودی صفرا از حالت طبیعی خارج می گردد یا بیشتر در کبد تکون می یابد که تنها یک صنف است و آن بخش لطیف خون است که چون بسوزد از بخش کثیف آن سودا بجا می ماند و آنکه مربوط به معده است دو صنف است یا کراثی و یا زنگاری. که کراثی از سوختن صفرای محیه  و صفرای زنگاری از کراثی وقتی که صفرا بیشتر بسوزد.

سودای طبیعی رسوب و ته نشین خون پسندیده است و مزه ی آن بین شیرینی و گسی است. هر گاه سودا در کبد تولید شود بخشی از ان با خون در جریان می یابد و بخشی به سمت طحال سرازیر می شود. قسمتی که با خون حمل می شود در جهت تغذیه ی بعضی از اعضا که در مزاج خون به مقداری سودای صالح نیاز دارند بکار می رود . سودا جهت تقویت ، استحکام و ایجاد تراکم در خون و جلوگیری از تحلیل نقش دارد. سودای در طحال نقش ذخیره سازی و پاکسازی بدن از سودا را دارد و همچنین ترشح به موقع آن موجب استحکام دهانه ی معده و برانگیختن حس گرسنگی و میل به غذا است. در مورد سودای غیرطبیعی باید گفت که بخشی از سودای غیر طبیعی خاکستر صفرای سوخته است و تلخ است. بخش دیگر از سودای زاید و غیر طبیعی خاکستر بلغم و سوخته آن است و به ترشی یا گسی تکایل دارد . بخش دیگر مربوط به خاکستر و سوخته خون است که متمایل به اندکی شیرینی است. اخرین بخش از سودای غیرطبیعی خاکستر سودا است که اگر رقیق باشد سوخته ی ان بسیار ترش است و اگر غلیظ باشد ترشی ان کمتر همراه با گسی است.

غذایی که خورده می شود اندکی بوسیله ی بزاق دهان و در اثر حرارت غریزی نضج پیدا می کند اما هضم کامل در معده اتفاق می افتد و در معده کیلوس ایجاد می شود که بوسیله ی عروق ماساریقا به سمت کبد جذب می شود و در کبد نضج کامل می شود و از کیلوس در هر بار نضج کبدی چیزی مانند کف که همان صفرا است و چیزی مانند دُرد که همان سوداست حاصل می شود بخش ناپخته و خام آن بلغم و بخش به خوبی نضج یافته ی آن خون است.

سبب فاعلی تولید خون حرارت معتدل کبد، سبب مادی غذاها و نوشیدنی ها، سبب صوری نضج خوب و سبب غایی تغذیه ی اعضای بدن است. سبب فاعلی تولید صفرا حرارت معتدل، سبب مادی غذاهای لطیف گرم وچرب و شیرین و تند است، سبب صوری زیاده روی در نضج به سوی افراط و سبب غایی تغذیه ی بعضی اعضا و کمک به حرکت خون در مجاری تنگ است. سبب فاعلی تولید بلغم حرارت کم،سبب مادی غذاهای غلیظ مرطوب چسبنده ی سرد، سبب صوری کمی نضج و سبب غایی تبدیل به خون در هنگام ضرورت و رطوبت بخشی به بعضی اعضا. سبب فاعلی سودا حرارت معتدل، سبب مادی غذاهای بسیار غلیظ کم رطوبت، سبب صوری دردی ته نشیین شده و سبب غایی تغذیه ی بعضی اعضا و استحکام به فم معده و ایجاد گرسنگی است.

علل افزایش سودا در بدن:حرارت کبد، ناتوانی طحال، سردی زیاد منجمد کننده، تداوم احتباس و طولامنی شدن بیماریها و در نتیجه ایجاد خلط سوخته است. در نتیجه ی افزایش سودا در بدن و تجمع آن در فضای بین معده و کبد تولید خون و دیگر اخلاط صالح کاهش می یابد و بدن به عوارض ان دچار می گردد.

علایم افتراقی برای تشخیص مزاج سوداوی عبارتند از: لاغری بدن، سستی مفاصل، کم مویی، ترسویی، سردی و نرمی پوست و تنگی رگ ها

هضم اول در معده است و فضولات آن از راه روده ها دفع می گردد. فضولات هضم دوم در کبد، بیشترین مقدار آن از راه ادرار و آنچه بجا می ماند به سمت طحال و زهره تخلیه می شود. فضولات هضم سوم که هضم عروقی است و در خون اتفاق می افتد و هضم چهارم که هضم بافتی و عضوی است از راه های زیر از بدن خارج می شود: به صورت نامحسوس از بدن، از راه عرق کردن، به شکل چرک از بینی و گوش و روزنه های پوست، از راه های غیر عادی مثل  ورم ها و دمل های باز شده ، از راه رشد زائده های بدن مثل مو و ناخن.

کسانی که اخلاط رقیق دارند با تخلیه ی آن دچار ضعف می گردند و اگر منافذ پوستی آنان گشاد باشد به توان و نیروی آنان آسیب جدی وارد می اید زیر هر تحلیلی که در بدن واقع شود باعث ضعف جسمانی می شود. از طرفی چون اخلاط رقیق به آسانی از بدن خارج می شوند و هر آنچه به آسانی تخلیه گردد به دنبال خود روح حیوانی را نیز تحلیل می برد.

هر گونه حرکت جسمانی و یا نفسانی چون شادی و خشم  و همچنین چیزهای گرم از جمله غذاها و داروهای گرم ، گرمای خورشید و محیط باعث تحرک خون و صفرا در بدن می شوندو گاهی خلط سودا نیز به حرکت در می آید. در مقابل ، بی حرکتی و سکون باعث تقویت خلط بلغم و بعضی از اصناف سودا می شود.

توهمات نفسانی می توانند باعث حرکت اخلاط در بدن گردند مثلاً نگاه کردن به چیزهای سرخ باعث حرکت خون می شود، بنابراین کسی که دچار خونریزی از بینی است نباید به چیزهای سرخ بنگرد.

 

نویسنده : mohammadhasan
تاریخ : دوشنبه 19 خرداد1393

 

رعايت نکات بهداشتي براي همه افراد ضروري است اما خانم ها به دليل شرايط خاص جسمي در دوره هايي از زندگي خود به مراقبت بيشتري نياز دارند. همه بانوان کم و بيش توصيه هاي مادربزرگ خود را به ياد دارند؛ توصيه هايي از قبيل اين که در زمان عادت ماهانه خود را گرم نگه داريد، غذاهاي گرم بخوريد، حمام نکنيد و يا زماني که تازه زايمان کرده ايد، در جاي سرد ننشينيد و....

اغلب اين توصيه ها که بيشتر براساس تجربه بوده، در طب اسلامي وسنتي نيز آمده است و چه بسا بسياري از مشکلاتي که امروزه زنان با آن روبه رو هستند، به دليل رعايت نکردن همين نکات ساده باشد.دکتر موهبتي متخصص زنان و محقق طب اسلامي وسنتي در اين باره به خراسان مي گويد: زنان در تمام مقاطع زندگي شان بايد مراقب سلامت و تغذيه خود باشند اما در سه زمان عادت ماهانه، بارداري و زايمان اين مراقبت ها اهميت ويژه اي پيدا مي کند.در اين سه دوره به دليل وضعيت خاص رحم به شدت رطوبت پذير است بنابراين خانم ها بايد بسته به مزاجشان از غذاهاي گرم استفاده کنند. نکته اي که يادآوري آن ضروري است اين که رطوبت پذيري و سرد شدن رحم باعث پيري زودرس اين عضو مي شود و همين امر به يائسگي زودرس، کيست و فيبروم مي انجامد و به ويژه سردي رحم يکي از علت هاي يائسگي زودرس در خانم هاست.

وي با اشاره به اين که فصل، موقعيت جغرافيايي و مزاج فرد در تعيين ميزان مصرف گرمي موثر است، مي افزايد: هر فردي به راحتي مي تواند بر اساس مزاج خود ميزان مصرف مواد گرم را تعيين کند. به عنوان مثال خانم ۲۰تا۲۵ساله اي ممکن است با مصرف کمي زنجبيل احساس گرمي مطبوعي کند و اگر بدنش سردي بيشتري داشته باشد مي داند که براي گرم شدن بايد دوز بيشتر يا به دفعات بيشتر مصرف کند.اين محقق با اشاره به اين که درد در اين دوران طبيعي نيست، مي افزايد: اگر فردي در زمان عادت ماهانه احساس درد داشته باشد، اين امر در حقيقت نشانه سرد شدن رحم است.

بر اساس يافته هاي طب سنتي، سه عضو عصبي رحم، مثانه و معده به محض ايجاد مشکل براي بدن از خود واکنش نشان مي دهد. از آن جا که رحم نيز عضوي تشکيل شده از الياف عصبي است به محض ايجاد مشکل براي آن، از طريق ايجاد درد واکنش نشان مي دهد. به عبارتي هر اتفاقي که در بدن مي افتد يکي از اين اعضا درگير مي شود و در مقابل وقتي يکي از اين اعضا درگير شود هشداري است که تمام بدن را درگير خواهد کرد.اگر رحم درگير شود بقيه اعضا را درگير مي کند زيرا بيماري رحم عوارض ديگري هم دارد که از جمله عوارض آن سندروم قبل از قاعدگي يا «PMS» است.وي مي افزايد: دردهاي قاعدگي به طور معمول ناشي از سردي است و به ندرت ممکن است ناشي از گرمي در افراد دموي مزاج باشد که امروز در جامعه ما به ندرت ديده مي شود.قاعدگي بسته به سردي رحم همراه با دردهاي زيرشکمي، ناحيه کمر و... فرد را آزار مي دهد.نشستن روي چمن خيس و جاي سرد، خشک نکردن کامل پس از استحمام و در معرض باد سرد قرار گرفتن ازجمله عواملي است که باعث جذب مستقيم رطوبت در رحم و سردي و رطوبت باعث احساس درد در دوران قاعدگي مي شود.يکي از دلايلي که در گذشته خانم ها کمتر به فيبروم و کيست مبتلا مي شدند رعايت همين نکات ساده بوده است. خانم ها در قديم مراقب محل نشستن خود بودند و حتي روي فرش پشمي مي نشستند و در دوران قاعدگي تا حد امکان از استحمام خودداري مي کردند.اما متاسفانه امروز به بهانه رعايت بهداشت در اين دوران استحمام مي کنند و در سرويس بهداشتي از آب زيادي استفاده مي کنند که همه اين موارد باعث جذب مستقيم رطوبت مي شود و مشکلات متعددي را ايجاد مي کند.در طب اسلامي ۴خلط شامل مره ( صفرا و سودا) ، خلط بلغم، دم و باد مي شود.بسياري از افراد چرخش خلط باد را در بدن خود احساس مي کنند. بسياري از دردهاي مهاجر مانند دردهاي روماتيسمي به دليل غلبه خلط باد است. در زمان قاعدگي نيز رعايت نکردن بهداشت آميزش باعث غلبه خلط باد مي شود.وي مي افزايد: پرهيز از جابه جايي بار سنگين در هر سه زمان ضروري است زيرا در اين مقاطع کمر آسيب پذير است و در درازمدت عوارض آن آشکار مي شود. وي با اشاره به داروهاي گياهي مفيد براي زنان مي افزايد:رازيانه در گذشته کاربرد زيادي داشته است از تخم آن براي رفع نفخ و افزايش شير مادر استفاده مي شد. عرق و جوشانده رازيانه نيز براي تنظيم سيستم هورموني خانم ها مفيد است.از آن جا که مصرف اين گياه خون ريزي را افزايش مي دهد، در زمان قاعدگي از آن استفاده نمي شود.در گذشته رازيانه علاوه بر پيش گيري براي درمان هم کاربرد داشت. داروهايي مانند فراسيون که براي درمان کيست و فيبروم استفاده مي شود، عملکردي مشابه و حتي بهتر از رازيانه دارد.وي در ادامه با اشاره به اين که به تاخير انداختن بلوغ دختران با استفاده از دارو براي افزايش قد عوارض زيادي دارد، مي افزايد: در اين شرايط سيکل بدن دچار مشکل مي شود.

در حالي که کوتاهي قد درمان خود را دارد و معمولا افرادي که سردمزاج هستند رشد کندتري دارند بعضي از داروها در اين شرايط افزايش دهنده ميل جنسي است از جمله رازيانه که بهتر است از آن استفاده نشود و فراسيون را جايگزين کرد. اين دارو علاوه بر اين که باعث تحريک ميل جنسي نمي شود، درمان کننده فيبروم و کيست هم هست.در اين شرايط به اين نکته توجه کنيد که بايد از خوراکي هاي گرمي استفاده شود که محرک نباشد. به عنوان مثال دارچين گرم و محرک است اما زنجبيل در عين گرمي، محرک نيست. کاکائو گرم و محرک است و حتي از آن براي درمان سردمزاجي خانم ها استفاده مي شود. در حالي که کاکائو به شدت خشک است و عوارض خشکي شديدي ايجاد مي کند.خرما گرمي مطبوعي دارد و گرم و تري آن براي رشد نوجوانان مفيد است.

جو و گندم سبوس دار بهترين غذا و داروست و مصداق اين عبارت است که غذاي شما داروي شماست و داروي شما غذاي شماست.گندم و جو سبوس دار تمام مواد مغذي را دارد از اين رو بهتر است مردم سبوس را وارد غذاي خود کنند.همچنين جو دوسر (يولاف) خواص زيادي دارد که مصرف آن براي دختران جوان در آستانه بلوغ بسيار مفيد است.

 

نویسنده : mohammadhasan
تاریخ : شنبه 10 خرداد1393
پژوھشگران ھشدار می دھند که در شرایط تغذیه مناسب از خوردن مکمل ھای ویتامین خودداری کنید،
چون تحقیقات اخیر نشان می دھند که این مواد ھیچ فایده ای برای سلامتی شما ندارند.
به گزارش خبر،گروھی از دانشمندان پیشرو ادعا می کنند که تنھا فایده قرص ھای ویتامین، لاغر شدن جیب شما و چاق و چله تر شدن حساب بانکی شرکت ھای دارویی است و ھیچ فایده ای برای سلامتی ندارد.
و ،« پرونده مختومه است » پژوھشگرانی که به تحقیق روی اثرات این قرص ھا پرداخته اند، ادعا می کنند که حتی یکی از آنھا ھشدار می دھد که مصرف آنھا ممکن است ضرر ھم داشته باشد، چون نگرانی ھای بی موردی را در ارتباط با بیماری ھایی مطرح می کنند که قابل درمان نیستند.

این دانشمندان به مردم ھشدار می دھند که در دام مصرف این قرص ھا نیفتند، چون مردم (دست کم در کشورھای توسعه یافته) به خوبی تغذیه می شوند و به ندرت ممکن است نیاز به ھیچ ویتامین تکمیلی داشته باشند. با این وجود، بیشترین مصرف این قرص ھا در ھمین کشورھا است، برای مثال یک سوم انگلیسی ھا از قرص ھای مکمل ویتامین استفاده می کنند.
دانشمندان دانشگاه علوم پزشکی جانز ھاپکینز و دانشگاه وارویک در مقاله مشترکی نوشته اند که شواھد چنین برمی آید که از دادن مکمل ھای غذایی به افراد بالغ که تغذیه مناسبی دارند ھیچ فایده ای ندارد و حتی ممکن است آسیب رسان ھم باشد
این مقاله ھمزمان با انتشار نتایج برخی از جامع ترین پژوھش ھای جھان در مورد مکمل ھای ویتامینه است که در مجموع حدود نیم میلیون نفر را دربر گرفته بودند.
یکی از این پژوھش ھا، نتایج ٢۴ آزمایش قبلی با شرکت ۴۵٠ ھزار نفر را بررسی کرده بود و دریافته بود که دریافت قرص ھای ویتامین، ھیچ اثر مثبتی در کاھش نرخ مرگ و میر ندارد.
دومین آزمایش، در یک بازه ١٢ ساله و روی ۶ ھزار مرد سالمند انجام شده بود و نتیجه آن ھم این بود که خوردن این قرص ھا ھیچ اثر مثبتی بر کاھش قدرت شناخت ندارد.
سومین مورد ھم تحقیقی روی ١٧٠٠ مرد و زن مبتلا به بیماری ھای قلبی بود که دانشمندان آن تحقیق
ھم ھیچ اثر اثر مثبتی را در کسانی که از مکمل ھای ویتامین استفاده کرده بودند، مشاھده نکردند.
دانشمندان نویسنده آن مقاله مشترک، از این پژوھش ھا چنین نتیجه گرفته اند که باید از استفاده از اکثر
نباید از این ویتامین ھا برای جلوگیری از بیماری ھای مزمن » این مکمل ھا اجتناب شود. آنھا نوشته اند که
.« استفاده کرد. دیگر بس است از ھر سه نفر انگلیسی تقریبا یک نفر از مکمل ھای غذایی استفاده می کند. محبوب ترین این مکمل ھا مولتی ویتامین ھا ھستند و در رتبه دوم ھم ویتامین سی قرار می گیرد.برخی این نظر را مطرح » : ادگار میلر از دانشگاه علوم پزشکی جانز ھاپکینز در بالتیمور مریلند، می گویدمی کنند که رژیم غذایی ما مشکلات تغذیه ای زیادی دارد. ولی واقعیت این است که ما در مجموع، بیش از حد لازم تغذیه می شویم، و رژیم غذایی ما ھم مشکلی از نظر کمبود برخی ویتامین ھا و مواد معدنی نداردیک ھفته قبل از این ھم دانشمندان موسسه بین المللی پژوھش ھای پیشگیرانه در لیون، کشف کردندکه کاھش سطح ویتامین دی، در حقیقت معلول بیماری است نه علت آن. اگر این کشف به تایید برسد،می توان گفت که پول ھای بسیاری تاکنون بیھوده ھدر رفته است. فقط سازمان بھداشت انگلیس در ھرسال ٨٠ میلیون پوند بودجه را به تامین ویتامین دی برای بیماران مبتلا به بیماری ھایی مانند سرطان،پارکینسون و دیابت اختصاص می دھد.پزشکان در حال حاضر بر این باورند که ویتامین دی در جلوگیری از ابتلا به بیماری نقش دارد و میزان دریافت کلسیم و استخوان سازی را در بدن بالا می برد. ولی با این یافته ھا، پزشکان ھم باید در باورھای خود تجدید نظر کنند
نویسنده : mohammadhasan
تاریخ : پنجشنبه 18 اردیبهشت1393
خانمی ھستم دچار کم خونی فقر آھن دکتر به من قرص آھن داده ولی کمخونی من خوب نشده است چرا ؟
از حدود 10 سال قبل در ایالات متحده امریکا پروتکل درمانی برای کم خونی فقر آھن تغیر کرده است ضمن بررسی ھای انجام شده در زنانی که با خوردنآھن به تنھایی کم خونی آنھا خوب نمی شود امروز مخلوطی از آھن و مس داده می شود که صد در صد باعث بھبودی می شود ولیکن در ایران ھنوز پزشکان فقط آھن را به تنھایی می دھند .
قبلا هم مطلبی درباره ارتباط جذب آهن و مس در سایت قرار داده ام

نویسنده : دختر ایرانی
تاریخ : جمعه 12 اردیبهشت1393

 

زکام ونزله

 

این 2 بیماری دراین حالت مشترکند که از سیلان مغز ناشی میشود لذا بعضی از مردم ان چیزی را که از راه بینی ریزد زکام و ان چیزی را که در گلو ریزد نزله گویند ولی بعضی افراد هر 2 را نزله گویند.

 

در کل حالتی را که مایع رقیق به طور پیوسته از بینی اید و مانع بویایی شود و برچشم و رخسار ناثیر گذارد زکام میگویند. نزله گاهی به گلوو ریه و مری و معده میریزد که ممکن است معده را زخم کند که البته این حالت اکثرا به بیماری جوع الکلب . یعنی سیرنشدن از غذا منتهی میشود گاهی هم نزله به اعصاب ریخته و به دورترین عضو بدن سرایت مینماید.

 

گاهی نزله سبب خفگی . ذات الریه. ذات الجنب و بویژه سل میشود.

اگر نزله تند وگرم باشد سبب درد معده و اسهال و از بین رفتن پرز روده و قشر انداختن روده میشود.

اگر نزله ترش مزه و یا شور باشد و یاخلطی خام باشد ممکن است سبب قولنج شود .

 

نزله به 2 قسمت تقسیم میشود :نزله گرم یا سرد .

هرکدام از تقسیم یندی های فوق نیز 2 قسم دارد:خارجی و داخلی

 

علت نزله سردوگرم داخلی از سومزاج داخلی است و علت نزله سرد خارجی .قرارگرفتن سر برهنه در مسیر بادشمالی و یا سربرهنه بودن پس از حمام . پس از ورزش .یا پس از خشم و تفکر زیاد است . چون این حالتها مغز متخلخل بوده و پذیرش سرمای بالایی داشته و یا بهتر است بگوییم توان مغز برای مقابله با گرما کم میشود.

 

علت نزله گرم خارجی افتاب زدگی . چیزهای سمی وبو کردن داروهای گرمی بخش مانندزعفران .مشک . عنبر . پیاز و....میباشد.

 

در کل نزله ناشی از سرما بیشتر از نزله ناشی از گرما اتفاق میافتد.

 

صاحبان مزاج گرم برای پذیرش علتهای خارجی زکام آور بیشتر از صاحبان مزاج سرد آمادگی دارند ولی گرم مزاجان نسبت به سرد مزاجان از عوارض زکام در امان تر میباشند.

 

 

نزله گرم و تند اگر زکامی شده و از بینی جاری شود. رنگ چهره و چشمها سرخ شده و بدن بیمار در لمس گرم میباشد . در درمان نزله باید ماده نزله را کاهش داد. علت به وجود اورنده نزله را از بین برد و ریزش نزله را قطع و یا منحرف کرد و نگذاشت که نزله عفونی در بینی وگلو ماندگار شده و باعث زخم ریه و ورم و اماس شود.

 

بیمار مبتلا به نزله و زکام باید از پرخوری و اسراف در خوردنی و اشامیدنی دوری جسته ونباید شب را با شکم پر بخوابد . باید همیشه سر را گرم نگه داشته و از سرما بپرهیزد و نگذارد باد به سرش بزند. در روز نخوابیده و هر چه میتواند تشنه و گرسنه و بیخواب باشد.

 

اگر بیمار همراه نزله تب داشت نباید به حمام برود. بیماری که مبتلا به نزله است نباید به پشت بخوابد.در کل علاج نزله گرم .خونگیری است یا حجامت با فصد.

 

اگر نزله سرداست باید سر را با پارچه های گرم کننده گرم کرد و یا اینکه پارچه را در اب گرم .گرم نموده تا اندازه ی که بیمار تحمل گرما را دارد بر روی سر قرار داد.

 

دست و پای بیمار مبتلا به نزله سرد را باید با روغنهای گرم مانند روغن شوید. روغن بابونه و روغن مرزنگوش ماساژداده و قسمت پایین بدن و اطراف ناف را با روغنهای بابونه و روغن سوسن ماساژدهند.

 

از غذاهای لطیف . خفیف . گرم و خشکاننده و نرم کننده سینه استفاده نمایند.

 

در هر صورت گرم و خشک نگه داشتن سر درمان کننده است .

 

بو کردن مشک و بوهای گرم نیز کمک کننده است.

بخور سیاهدانه برای نزله سرد و بخور سندروس هم برای نزله گرم و هم برای نزله سرد موثر بوده همچنین بو کردن سیاهدانه بوداده برای نزله سرد موثر است.

 

بخور گل محمدی برای نزله گرم و بخور باقلا  جو و سبوس در سرکه که خیسانده شده نیز برای نزله سرد موثر است . مکیدن کتیرا و بهدانه نیز برای نزله موثر است .

 

میوه به . نارنج . جوشانده ریشه توت . زردالو . کشمش . سوپ تره . تره بیابانی . نوشیدن  روزی 3 فنجان دم کرده شاهی . کنگر فرنگی . مرزه . پونه و خرفه . سوسنیبروخیزران . شربت و عصاره شکوفه گلهای شبدر و تخم شنبلیله خلط اور هستند.

 

 

شلغم بزرگی را انتخاب کرده پس از تمیز کردن حفره بزرگی به اندازه 1 فنجان درون ان به وجود اورید. سپس سوراخی در قاعده این حفره (ته گردشلغم)ایجادکنید که اگر اب در حفره ریخته شود به صورت قطره قطره (قطرات کوچک) به اهستگی از ان خارج گردد. بعدا درون حفره مقداری قند کوبیده ریخته و ان را در دهانه ظرفی جای دهید . طی چند ساعت شربتی محتوی مواد موثر ریشه به صورت قطراتی از راه سوراخ مذکور به داخل ظرف میرود که می توان 1 قاشق از این شربت را به عنوان خلط اور چندین مرتبه در روز به طفل داد.

 

شلغم را رنده کرده به همان اندازه عسل یا شکر اضافه کنید و در ظرفی پخته سپس میل نمایید.

 

از سیر به عنوان خلط اور در التهاب مخاط ریه ها استفاده میشود . برای این منظور بهتر است ان را به طور کامل خرد و در شیر حل کرده میل نمایید.

 

منتول موجود در نعناع خلط اور میباشد .

--خوردن خرفه سرفه های مزمن راکه همراه اخلاط خونی باشد معالجه میکند.

 

--دم کرده شنبلیله یا تخم ان با عسل خروج مواد و اخلاطی را که در سینه حبس شده اند تسهیل میکند.

--فلفل سبز سبب رقیق و نازک شدن خلط و خارج شدن ان از ریه ها میشود.

 

--فلفل قرمز در بیرون انداختن اخلاط بسیارکمک میکند.

--از دم کرده غازایاغی برای دفع خبط استفاده میشود.

 

در این قسمت از نامه ی امام ابولحسن چند دستور سودمند صحی گنجانیده شده که در عین تنوع همچون کلمه ی واحده ی از موجبات تندستی و بهداشت سخن میگوید:

 

1-     در این قسمت امام دستور میدهد که بدن را هرگز در معرض سرما و گرمای ناگهانی نگذارید . امام اخطار میکند که این سرما در میان گرما و گرما در میان سرما به طور ناگهانی بیماریهای خطرناکی به وجود میاورد که در حالات عمومی بدن عموما و روی جهازات تنفس خصوصا اثری صریح و قاطع خواهد داشت .

 

در آنجا که انسان تمام وجودش را به گرمای تقریبا شدیدی سپرده ،اگر بی مقدمه خود را به سرمای شدید بسپارد بیماری زکام و التهاب لوزتین و التهاب گلو و ورم ریه برای او امری حتمی خواهد شد.

 

 

البته شدت و ضعف این امراض در بدن او بسته به میزان میکربهائی است که در آن هنگام بر او حمله ور خواهندشد . بدیهی است که گرمای شدید و ناگهانی هم پس از سرمای شدید عوارضی بدنبال خواهد داشت .



 
 
يا ايها الرسل كلوا من الطيبات و اعملوا صالحا اني بما تعملون عليم:مومنون 51

يا ايها الذين امنوا كلوا من طيبات ما رزقناكم واشكروالله ان كنتم اياه تعبدون:بقره 172

و كلوا مما رزقكم الله حلالا طيبا و اتقوا الله الذي انتم به مومنون :مائده 88

يا ايها الناس كلوا مما في الارض حلالا طيبا و لا تتبعوا خطوات الشيطان انه لكم عدو مبين:بقره 168

tebbehirani@gmail.com
www.tebbeirani.com